Hadeeth Cards
Da'wa cards that highlight great meanings from the noble prophetic hadiths in a simple style and attractive display that helps the Muslim to have a deeper understanding of his religion in an easy way
All
از عبدالله بن عباس رضی الله عنه روایت است که می گوید: مردانی عادل که عمر رضى الله عنه عادل ترين آنها بود، نزد من شهادت دادند که رسول الله صلی الله علیه وسلم از نماز خواندن پس از نماز صبح تا طلوع آفتاب و پس از نماز عصر تا غروب آفتاب نهی فرمودند. و از ابو سعید رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «لَا صَلَاةَ بَعْدَ الصُّبْحِ حَتَّى تَرْتَفِعَ الشَّمْسُ وَلَا صَلَاةَ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغِيبَ الشَّمْسُ»: «بعد از نماز صبح تا بالا آمدن خورشيد و بعد از نماز عصر تا غروب خورشيد نمازی نیست».
هر دو روایت متفق علیه است
رسول الله صلی الله علیه وسلم در این دو حدیث، در مورد نماز خواندن بعد از نماز صبح تا طلوع خورشید و بالا آمدن آن از خط افق در دید چشم، به اندازه ی طول نیزه ای عمود بر افق که چند دقیقه طول می کشد و علما مقدار آن را بین 5 تا 15 دقیقه بیان کرده اند، نهی می کند. همچنین از نماز خواندن بعد از نماز عصر تا غروب خورشید، یعنی چند دقیقه قبل از اذان مغرب نهی می کند؛ چراکه نماز خواندن در این دو وقت، نوعی مشابهت با مشرکانی را به همراه دارد که خورشید را به هنگام طلوع و غروب آن عبادت می کنند؛ و ما از مشابهت با آنها در عبادات شان نهی شده ایم؛ زیرا هرکس خود را به قومی مشابه کند، از همان قوم خواهد بود.
از ابوهریره ـ رضی الله عنه ـ روایت است که پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمودند: «أَمَا يَخْشَى أَحَدُكُمْ - أَوْ: لاَ يَخْشَى أَحَدُكُمْ - إِذَا رَفَعَ رَأْسَهُ قَبْلَ الإِمَامِ، أَنْ يَجْعَلَ اللَّهُ رَأْسَهُ رَأْسَ حِمَارٍ، أَوْ يَجْعَلَ اللَّهُ صُورَتَهُ صُورَةَ حِمَارٍ»: «آیا یکی از شما نمیترسد که چون سرش را پیش از امام بلند کند، الله سر او را به سر الاغ تبدیل کند یا چهرهاش را به چهرهٔ الاغ تبدیل نماید؟».
بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارند
پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ به بیان وعید شدید برای کسی پرداخته که پیش از امام سرش را بلند میکند؛ اینکه الله سرش را به سر الاغ تبدیل کند یا صورتش را صورت الاغ بگرداند.
از ابن عمر ـ رضی الله عنهما ـ روایت است که: هنگامی که رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ نماز را آغاز میکرد (تکبیر احرام میگفت) دستانش را تا مقابل شانههایش بالا میبرد و همچنین هنگام تکبیر رکوع و هنگام بلند کردن سرش از رکوع نیز آنها را بالا میبرد و میگفت: «سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ، رَبَّنَا وَلَكَ الحَمْدُ» و این کار را در سجود انجام نمیداد.
بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارند
پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ دستانش را در سه موضع در نماز، تا روبروی شانهها بالا میبرد یعنی جایی که محل اتصال بازو با کتف است. جایگاه نخست: هنگام شروع نماز در تکبیر احرام. دوم: هنگام گفتن تکبیر برای رفتن به رکوع. سوم: هنگام بلند شدن از رکوع و گفتن: سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ، رَبَّنَا وَلَكَ الحَمْدُ اما هنگام رفتن به رکوع و هنگام برخاستن از رکوع، رفع یدین نمیکرد.
از ابن مسعود ـ رضی الله عنه ـ روایت است که گفت: درحالیکه کف دستم بين دو کف دستان رسول الله ـ صلى الله عليه وسلم ـ بود، تشهد را همچون سورهای از قرآن به من آموخت. [به این ترتیب:] «التَّحِيَّاتُ لِلَّهِ، وَالصَّلَوَاتُ وَالطَّيِّبَاتُ، السَّلاَمُ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ، السَّلاَمُ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللَّهِ الصَّالِحِينَ، أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ». و در روایتی آمده است که رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمودند: «إِنَّ اللهَ هُوَ السَّلَامُ، فَإِذَا قَعَدَ أَحَدُكُمْ فِي الصَّلَاةِ فَلْيَقُلْ: التَّحِيَّاتُ لِلَّهِ وَالصَّلَوَاتُ وَالطَّيِّبَاتُ السَّلَامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ، السَّلَامُ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللهِ الصَّالِحِينَ، فَإِذَا قَالَهَا أَصَابَتْ كُلَّ عَبْدٍ لِلَّهِ صَالِحٍ فِي السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ، أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ، ثُمَّ يَتَخَيَّرُ مِنَ الْمَسْأَلَةِ مَا شَاءَ»: «همانا الله خود سلام است [بنابراین نگویید سلام بر الله] هرگاه کسی برای خواندن تحيات در نمازش نشست، باید چنين بگويد: «التَّحِيَّاتُ لِلَّهِ وَالصَّلَوَاتُ وَالطَّيِّبَاتُ السَّلَامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ، السَّلَامُ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللهِ الصَّالِحِينَ» که اگر چنین گوید، در واقع [سلامش] به هر بندهٔ صالحی است که در آسمان و زمین است؛ و در ادامه میگوید شهادت میدهم که معبودی جز الله نیست و محمد بنده و فرستادهٔ اوست؛ سپس هر درخواستی که دارد برگزیند [و در دعای پس از تشهد بگوید]».
بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارند
پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ تشهدی را که در نماز گفته میشود به ابن مسعود آموزش میدهد درحالیکه دست او در دستانش هست؛ تا توجه ابن مسعود به او باشد، همانگونه که سورهای از قرآن را به او آموزش میداد و این بیانگر توجه پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ به تشهد از نظر لفظ و معنا میباشد. ایشان فرمودند: «التَّحِيَّات لله»: تحیات یعنی هر گفتار یا کرداری که دال بر تعظیم باشد؛ همهٔ این بزرگداشتها شایستهٔ الله عزوجل است. «الصَّلَوَاتُ»: همان صلاة یعنی نماز معروف است که فرض و نفل آن برای الله تعالی است. «الطَّيِّبَاتُ»: گفتارها و کردارها و اوصاف پاکی است که دال بر کمال هستند؛ همهٔ اینها شایستهٔ الله تعالی است. «السلام عليك أيها النبي ورحمة الله وبركاته»: دعایی است برای پیامبر جهت سالم ماندن از هر آفت و امر ناپسندی و افزونطلبی هر خیر و خوبی برای ایشان. «السلام علينا وعلى عباد الله الصالحين»: دعایی است برای سلامت نمازگزار و هر بندهٔ نیکوکاری در آسمان و زمین. «أشهد أن لا إله إلا الله»: یعنی به قطع اقرار میکنم که معبودی به حق نیست جز الله. «وأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ ورسولُهُ»: به بندگی ایشان و اینکه آخرین پیامبر است معترفم. سپس پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ نمازگزار را تشویق میکند که هر دعایی میخواهد انتخاب نموده و بخواند.
از ابوهریره ـ رضی الله عنه ـ روایت است که گفت: رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ دعا میکرد و میفرمود: «اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابِ القَبْرِ، وَمِنْ عَذَابِ النَّارِ، وَمِنْ فِتْنَةِ المَحْيَا وَالمَمَاتِ، وَمِنْ فِتْنَةِ المَسِيحِ الدَّجَّالِ»: «یا الله من از عذاب قبر و از عذاب دوزخ و از فتنهٔ زندگی و مرگ و از فتنهٔ مسیح دجال به تو پناه میآورم». و در لفظ مسلم آمده است: «إِذَا فَرَغَ أَحَدُكُمْ مِنَ التَّشَهُّدِ الْآخِرِ، فَلْيَتَعَوَّذْ بِاللهِ مِنْ أَرْبَعٍ: مِنْ عَذَابِ جَهَنَّمَ، وَمِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ، وَمِنْ فِتْنَةِ الْمَحْيَا وَالْمَمَاتِ، وَمِنْ شَرِّ الْمَسِيحِ الدَّجَّالِ»: «هرگاه یکی از شما تشهد آخر را به پایان رساند، باید از چهار چیز به الله پناه ببرد: از عذاب جهنم و از عذاب قبر و از فتنهٔ زندگی و مرگ و از شر مسیح دجال».
بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارند
پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ پس از تشهد پایانی و پیش از سلام، در نماز از چهار چیز به الله پناه میبرد و ما را امر کرده تا از آنها به الله پناه ببریم: نخست: از عذاب قبر. دوم: از عذاب آتش و آن در روز قیامت است. سوم: از فتنهٔ زندگی از جمله شهوتهای حرام دنیا و شبهات گمراه کنندهٔ آن؛ و از فتنهٔ مرگ یعنی لحظهٔ احتضار و انحراف از اسلام یا سنت یا از فتنهٔ قبر مانند سؤال دو فرشته. چهارم: فتنهٔ مسیح دجال که در آخر الزمان خروج میکند و الله با او بندگانش را میآزماید و به دلیل بزرگی فتنهی او و گمراهگریاش، به طور مشخص از او نام برده شده است.
از ابوهریره ـ رضی الله عنه ـ روایت است که گفت: هرگاه رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ در نماز تکبیر [احرام] میگفت، پیش از آنکه قرائت را آغاز کند، اندکی توقف میکرد. گفتم: پدر و مادرم به فدایت یا رسول الله، در سکوت بین تکبیر و قرائت چه میگویید؟ فرمود: «میگویم: اللهُمَّ بَاعِدْ بَيْنِي وَبَيْنَ خَطَايَايَ كَمَا بَاعَدْتَ بَيْنَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ، اللهُمَّ نَقِّنِي مِنْ خَطَايَايَ كَمَا يُنَقَّى الثَّوْبُ الْأَبْيَضُ مِنَ الدَّنَسِ، اللهُمَّ اغْسِلْنِي مِنْ خَطَايَايَ بِالثَّلْجِ وَالْمَاءِ وَالْبَرَدِ»: «خداوندا میان من و گناهانم دوری انداز چنانکه مشرق و مغرب را از هم دور ساختهای. خداوندا مرا از گناهانم پاک کن چنانکه لباس سفید از چرک پاک میشود. خداوندا مرا از گناهانم با برف و آب و تگرگ بشوی».
بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارند
هرگاه پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ برای شروع نماز تکبیر میگفت، پیش از قرائت فاتحه اندکی توقف میکرد و در این فاصله نمازش را با گفتن برخی دعاها آغاز میکرد. و یکی از دعاهایی که در آغاز نماز میخواند، این دعاست: «اللَّهمَّ باعِدْ بَيْني وبَيْن خَطايايَ كما باعَدْتَ بَيْنَ المشرِقِ والمغرِبِ، اللَّهمَّ نقِّني مِن خَطاياي كما يُنقَّى الثَّوبُ الأبيضُ مِن الدَّنَسِ، اللَّهمَّ اغسِلْني مِن خَطايايَ بالماءِ والثَّلجِ والبَرَدِ»: «خداوندا میان من و گناهانم دوری انداز چنانکه مشرق و مغرب را از هم دور ساختهای. خداوندا مرا از گناهانم پاک کن چنانکه لباس سفید از چرک پاک میشود. خداوندا مرا از گناهانم با برف و آب و تگرگ بشوی». رسول خدا الله عزوجل را به دعا میخواند تا میان او و گناهان فاصله اندازد تا گرفتار و مرتکب آنها نشود، چنان دوری و فاصلهای که با وجود آن دیداری میسر نباشد، همانطور که مشرق و مغرب هرگز به هم نمیرسند؛ و اگر در او ناپاکیای هست آن را پاک سازد چنانکه چرک از لباس سفید زدوده میشود؛ و او را از گناهانش بشوید و گرما و داغی آن را با این سه پاک کنندهی سرد یعنی آب و برف و تگرگ، سرد نماید.
از انس بن مالک رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «اعْتَدِلُوا فِي السُّجُودِ، وَلاَ يَبْسُطْ أَحَدُكُمْ ذِرَاعَيْهِ انْبِسَاطَ الْكَلْبِ»: «در سجده، اعتدال را رعایت کنيد و هيچيک از شما ساعدهايش را مانند سگ، بر زمين نگذارد».
متفق علیه
رسول الله صلی الله علیه وسلم به رعایت اعتدال در سجده امر می کند؛ اعتدال در سجده این است که نمازگزار در سجده حالت خوبی داشته باشد چنانکه دو کف دستش را بر زمین گذاشته و دو ساعدش را بلند کرده و از پهلوهایش دور نگه دارد؛ چون این هیئت بیانگر نشاط و رغبت مطلوب در نماز است؛ و در این حالت هریک از اعضای سجده، بهره ی خود را از عبادت می برد؛ و از پهن کردن ساعدها در سجده بر روی زمین نهی شده است چون دلیل تنبلی و خستگی بوده و مشابهت به سگ می باشد که شباهتی ناشایست است.
از مَسلَمَة بن سعید روایت است که می گوید: از انس بن مالک سوال کردم: آيا رسول الله صلى الله عليه وسلم با كفش نماز می خواند؟ گفت: بله.
به روایت بخاری
یکی از مقاصد شریعت مخالفت با اهل کتاب و از بین بردن هر چیزی است که مسلمان را با مشقت و سختی مواجه می کند؛ سعید بن زید که یکی از افراد مورد اطمینان در میان تابعین است، از انس بن مالک رضی الله عنه در مورد پیامبر صلی الله علیه وسلم سوال می کند که: آیا ایشان با کفش هم نماز می خواند؟ تا در این زمینه به ایشان اقتدا کند؛ یا اینکه سوالش از این جهت بود که نماز خواندن با کفش را بعید می دانست چون اغلب با پلیدی و ناپاکی همراه است؛ انس در پاسخ گفت: بله، رسول الله صلی الله علیه وسلم با کفش نماز می خواند و این سنت ایشان می باشد و مخصوص زمین یا زمان خاص و معینی نیست.
از ابوهریره ـ رضی الله عنه ـ روایت است که پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمودند: «إِذَا شَرِبَ الْكَلْبُ فِي إِنَاءِ أَحَدِكُمْ فَلْيَغْسِلْهُ سَبْعًا»: «اگر سگ در ظرف یکی از شما نوشید، پس باید هفت بار آن را بشوید». و نزد مسلم [این اضافه] آمده است که: «أولاهُنَّ بالتُراب»: «نخستین بار آن با خاک باشد».
بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارند
پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ امر نمودند که چون سگ زبانش را در ظرف نمود، هفت بار شسته شود و اولین بار همراه با خاک باشد تا پس از آن با آب شسته شود؛ و به این ترتیب پاکی کامل از نجاست و آلودگی دهان سگ برطرف شود.
