





























Hadeeth Cards
Da'wa cards that highlight great meanings from the noble prophetic hadiths in a simple style and attractive display that helps the Muslim to have a deeper understanding of his religion in an easy way
All
از ابوهریره ـ رضی الله عنه ـ روایت است که پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمود: «إِذَا تَوَضَّأَ أَحَدُكُمْ فَلْيَجْعَلْ فِي أَنْفِهِ ثُمَّ لِيَنْثُرْ، وَمَنِ اسْتَجْمَرَ فَلْيُوتِرْ، وَإِذَا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ نَوْمِهِ فَلْيَغْسِلْ يَدَهُ قَبْلَ أَنْ يُدْخِلَهَا فِي وَضُوئِهِ، فَإِنَّ أَحَدَكُمْ لاَ يَدْرِي أَيْنَ بَاتَتْ يَدُهُ». ولفظ مسلم: «إِذَا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ نَوْمِهِ فَلَا يَغْمِسْ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ حَتَّى يَغْسِلَهَا ثَلَاثًا، فَإِنَّهُ لَا يَدْرِي أَيْنَ بَاتَتْ يَدُهُ»: «هرگاه یکی از شما وضو گرفت، پس آب در بینی کند سپس آن را با فشار بیرون بریزد؛ و هرکس استجمار کرد (پس از قضای حاجت با چیزی غیر از آب محل نجاست را تمیز کرد) پس به تعداد فرد انجامش دهد؛ و هرگاه یکی از شما از خوابش بیدار شد، پیش از وارد کردن دستش در آب وضویش، آن را بشوید؛ زیرا نمیداند شب هنگام دستش کجا بوده است». و در لفظ مسلم آمده است: «هرگاه یکی از شما از خواب بیدار شد، دستش را در ظرف آب فرو نبرد تا آنکه آن را سه بار بشوید زیرا نمیداند شب دستش کجا بوده است».
بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارندپیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ برخی از احکام طهارت را تبیین نمودهاند، از جمله: نخست: کسی که وضو میگیرد باید آب را همراه با نفس به بینیاش وارد کند و سپس آن را با نفس خارج سازد. دوم: کسی که میخواهد نجاست خارج شده از خود را پاک کند و آن را با چیزی غیر از آب مانند سنگ و شبیه آن پاک کرد، باید پاک کردنش به تعداد فرد باشد که کمترینش سه و بیشترین تعداد آن به اندازهای است که نجاست خارج شده پایان یابد و محل نجاست تمیز شود. سوم: کسی که از خواب شب بیدار شده، برای وضو دستانش را در ظرف آب وضو نکند تا آنکه آن را سه بار خارج از ظرف بشوید؛ زیرا نمیداند شب دستش کجا بوده است و مطمئن نیست که نجس نشده است؛ و چه بسا شیطان آن را به بازی گرفته و چیزهایی با آن در تماس قرار گرفته باشد که برای انسان مضر است یا باعث فساد آب میشود.
از ابوسعید خُدری ـ رضی الله عنه ـ روایت است که پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمودند: «إِنَّ الدُّنْيَا حُلْوَةٌ خَضِرَةٌ، وَإِنَّ اللهَ مُسْتَخْلِفُكُمْ فِيهَا، فَيَنْظُرُ كَيْفَ تَعْمَلُونَ، فَاتَّقُوا الدُّنْيَا وَاتَّقُوا النِّسَاءَ، فَإِنَّ أَوَّلَ فِتْنَةِ بَنِي إِسْرَائِيلَ كَانَتْ فِي النِّسَاءِ»: «همانا دنیا شیرین و سرسبز (دلربا) است و الله شما را در آن جانشین یکدیگر قرار داده است؛ و نظارهگر این است که چگونه عمل خواهید کرد؛ پس از دنیا و از زنان پروا دارید، زیرا نخستین فتنه و آزمایش بنیاسرائیل در مورد زنان بود».
به روایت مسلمپیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ بیان داشته که طعم دنیا شیرین است و در نگاه، سرسبز و دلرباست، به همین سبب انسان فریبش را میخورد و خود را برای آن خسته میکند و آن را بزرگترین دغدغهی خود قرار میدهد. و الله سبحانه وتعالی در این زندگی دنیا، برخی از ما را جانشین برخی دیگر قرار میدهد تا ببیند چگونه رفتار میکنیم، آیا به طاعت او میپردازیم یا مرتکب معصیت و نافرمانی او میشویم؟ سپس فرمود: برحذر باشید از اینکه متاع دنیا و زینت آن شما را بفریبد و باعث شود امر الله را ترک کنید و در آنچه شما را از آن نهی کرده، واقع شوید. و یکی از بزرگترین فتنههای دنیا که باید از آن برحذر بود، فتنهٔ زنان است؛ و نخستین فتنهای بوده که بنیاسرائیل دچار آن شدند.
از ابن عمر ـ رضی الله عنهما ـ روایت است که: از پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ ده رکعت را به یاد دارم: دو رکعت پیش از ظهر و دو رکعت بعد از آن؛ و دو رکعت بعد از مغرب در خانهاش؛ و دو رکعت پس از عشاء در خانهاش؛ و دو رکعت پیش از نماز صبح و این ساعتی بود که کسی در آن بر پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ وارد نمیشد؛ و حفصه به من خبر داد که هرگاه مؤذن اذان میگفت و فجر طلوع میکرد دو رکعت نماز میگزارد؛ و در لفظی دیگر آمده است: پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ پس از جمعه، دو رکعت ادا میکرد.
همهٔ روایتهای آن متفق علیه استعبدالله بن عمر ـ رضی الله عنهما ـ بیان نموده که از جمله نمازهای نفلی که از پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ به یاد دارد، ده رکعت است که سنتهای رواتب نامیده شدند: دو رکعت قبل از ظهر و دو رکعت بعد از آن؛ و دو رکعت پس از مغرب در خانهاش؛ و دو رکعت بعد از عشاء در خانهاش؛ و دو رکعت قبل از فجر؛ و این ده رکعتِ کامل است. اما پس از نماز جمعه، دو رکعت ادا میکردند.
از حُذَیفه ـ رضی الله عنه ـ روایت است که گفت: رسول الله ـ صلى الله عليه وسلم ـ هر وقتِ شب که از خواب برمیخاست، دهانش را با سِواک نظافت میکرد.
بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارندپیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ بسیار سِواک استفاده میکرد و به آن امر مینمود؛ و این کار در برخی اوقات از تاکید بیشتری برخوردار بود مانند سواک زدن هنگام برخاستن برای قیام لیل که در این هنگام پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ دهانش را با سواک تمیز و نظافت میکرد.
از عبدالله بن زید بن عاصم مازنی رضی الله عنه روایت است که می گوید: مردی نزد رسول الله صلی الله علیه وسلم از خیالاتی که در نماز با آنها مواجه می شد و احساس شکستن وضو به وی دست می داد، شکایت نمود؛ پس رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود: «لا يَنْصَرِفُ حَتَّى يَسْمَعَ صَوْتاً، أَوْ يَجِدَ رِيحاً»: «در این حالت نمازش را قطع نکند تا اینکه صدایی بشنود یا بویی احساس کند».
متفق علیهچنانکه امام نووی رحمه الله می گوید، این حدیث یکی از اصول و قواعد عمومی در اسلام است که مبنای احکام زیاد و بزرگی می باشد؛ و آن اینکه: اصل، بقای موارد یقینی بر حکم شان می باشد؛ چنانکه به مجرد شک و گمان از آنها صرف نظر نمی شود؛ فرقی نمی کند این شک و تردیدها قوی باشند یا ضعیف؛ مادامی که به درجه ی یقین یا ظن غالب نرسند، بر حکم خود باقی هستند. مثال ها در این زمینه بسیارند و بر کسی پوشیده نیست؛ از جمله همین حدیث؛ بنابراین مادامی که انسان به طهارت داشتن خود یقین دارد، اگر در مورد بی وضو شدن خود شک کند، اصل بر بقای طهارت می باشد. بر عکس، کسی که یقین داشته باشد بی وضو است و در طهارت داشتن خود شک کند، اصل بقای بی وضویی وی می باشد. در مورد لباس ها و مکان ها هم این قاعده جاری است. اصل در آنها پاک بودن شان است مگر اینکه در مورد نجس بودن آنها یقین حاصل گردد؛ و از این دسته است تعداد رکعات در نماز؛ به عنوان مثال کسی که یقین داشته باشد سه رکعت خوانده است و در مورد خواندن و نخواندن رکعت چهارم دچار شک و تردید شود، اصل نخواندن آن است و لازم است رکعت چهارم را بخواند؛ همچنین کسی که در طلاق دادن یا ندادن همسرش دچار تردید باشد، اصل بقای نکاح می باشد؛ و این قاعده در مسایل زیادی به همین ترتیب جریان دارد.
از عایشه و عبدالله بن عمر و انس بن مالک رضی الله عنهم روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «إِذَا أُقِيمَت الصَّلاَة، وحَضَرَ العَشَاء، فَابْدَءُوا بِالعَشَاء»: «چون نماز درحالی اقامه شد که شام حاضر بود، ابتدا شام بخورید».
همهٔ روایت های آن متفق علیه استزمانی که نماز اقامه شد و غذا یا نوشیدنی حاضر بود، شایسته این است که ابتدا به خوردن و نوشیدن پرداخته شود تا نیاز نمازگزار به آب و غذا برطرف شود و ذهنش مشغول آنها نباشد و با ذهنی آماده به نماز روی بیاورد؛ اما شرط رعایت این مساله تنگ نبودن وقت نماز و نیاز به آب یا غذا و میل به آنها می باشد؛ و این مهم تاکیدی است بر کمال شریعت و اینکه حقوق نفس را در نظر گرفته است.
از ابوهُریره ـ رضی الله عنه ـ روایت است که رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمودند: «لَا يَفْرَكْ مُؤْمِنٌ مُؤْمِنَةً، إِنْ كَرِهَ مِنْهَا خُلُقًا رَضِيَ مِنْهَا آخَرَ»: «هیچ مرد مؤمنی از زن مؤمنی [یعنی همسرش] متنفر نشود؛ زیرا اگر یک اخلاق او را نپسندد، از اخلاق دیگرش رضایت دارد» یا فرمود: «غَيْرَهُ»: «از اخلاق دیگرش».
به روایت مسلمپیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ از این نهی کردند که شوهر از زنش چنان متنفر شود که مرتکب ستم در حق او گردد و او را ترک گوید و نسبت به او بیتوجهی و رویگردانی کند؛ زیرا انسان ذاتا دچار نقص است و اگر یک اخلاق بد او را نپسندید، قطعا در او اخلاق دیگری مییابد که پسندیده است؛ بنابراین از همان اخلاق نیکی که میپسندد راضی باشد و بر اخلاق ناپسندش صبر کند. این باعث میشود صبر کند و نسبت به همسرش کینهای به دل نگیرد که به جدایی از او بینجامد.
از ابوایوب انصاری ـ رضی الله عنه ـ روایت است که پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمودند: «إذا أَتَيتُم الغَائِط فَلاَ تَستَقبِلُوا القِبلَة، ولا تَسْتَدْبِرُوهَا، ولكن شَرِّقُوا أو غَرِّبُوا»: «هرگاه به محل قضای حاجت رفتید [به هنگام ادرار و مدفوع] نه رو به قبله کنید و نه پشت به قبله؛ بلکه رو به سمت شرق یا غرب کنید». ابو ایوب میگوید: چون به شام رفتیم دستشوییهایی دیدیم که به سوی قبله ساخته شده بودند و چون وارد آنها میشدیم خود را از سمت قبله به سوی دیگری منحرف نموده و از الله متعال طلب مغفرت میکردیم.
بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارندپیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ کسی را که قصد قضای حاجت از جمله ادرار و مدفوع دارد از این نهی کردهاند که هنگام قضای حاجت رو یا پشت به قبله و سمت کعبه کند، بلکه اگر قبلهاش مانند قبلهٔ اهل مدینه است، باید رو به سمت شرق یا غرب کند. سپس ابوایوب ـ رضی الله عنه ـ خبر میدهد که وقتی آنان به شام رفتند، دستشوییهایی را دیدند که برای قضای حاجت ساخته شده بود و رو به سمت کعبه ساخته شده بود، بنابراین بدنشان را از قبله به سمت دیگری منحرف میکردند و با این همه از الله طلب آمرزش مینمودند.
از ابوقَتاده ـ رضی الله عنه ـ روایت است که رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمودند: «لَا يُمْسِكَنَّ أَحَدُكُمْ ذَكَرَهُ بِيَمِينِهِ وَهُوَ يَبُولُ، وَلَا يَتَمَسَّحْ مِنَ الْخَلَاءِ بِيَمِينِهِ، وَلَا يَتَنَفَّسْ فِي الْإِنَاءِ»: «هیچیک از شما به هنگام ادرار، با دست راستش آلت تناسلی خود را نگيرد و با آن استنجا نکند. همچنين هنگام آب خوردن، در ظرف آب تنفس نکند».
بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارندپیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ برخی از آداب را بیان کردهاند؛ ایشان از اینکه مردی در حال ادرار، آلت خود را با دست راستش بگیرد یا با دست راست نجاست را از جلو و پشت خود پاک کند، نهی کردهاند، زیرا دست راست برای امور گرامی است. همینطور از نفس زدن [یا فوت کردن] در ظرفی که از آن آب مینوشد نهی کردهاند.