Hadeeth Cards
Da'wa cards that highlight great meanings from the noble prophetic hadiths in a simple style and attractive display that helps the Muslim to have a deeper understanding of his religion in an easy way
All
از مادر مؤمنان عایشه رضیاللهعنها روایت است که: پیامبر صلیاللهعلیهوسلم هرگز چهار رکعت نماز قبل از [نماز فرض] ظهر و دو رکعت قبل از نماز صبح را ترک نمیکردند.
به روایت بخاری
عایشه رضی الله عنها خبر داده است که پیامبر صلیاللهعلیهوسلم بر خواندن نمازهای نافله در خانهاش پایبندی میکردند و آنها را ترک نمینمودند: چهار رکعت با دو سلام، قبل از نماز ظهر، و دو رکعت قبل از نماز فجر.
از ام حبیبه رضیاللهعنها همسر پیامبر صلیاللهعلیهوسلم روایت است که گفت: شنیدم که رسول الله صلیاللهعلیهوسلم فرمودند: «مَنْ حَافَظَ عَلَى أَرْبَعِ رَكَعَاتٍ قَبْلَ الظُّهْرِ وَأَرْبَعٍ بَعْدَهَا حَرَّمَهُ اللَّهُ عَلَى النَّارِ». «هر کس بر خواندن چهار رکعت نماز قبل از [نماز فرض] ظهر و چهار رکعت بعد از آن مداومت ورزد، خداوند او را بر آتش [دوزخ] حرام میگرداند».
به روایت ابوداوود و ترمذی و نسائی و ابنماجه و احمد
پیامبر صلیاللهعلیهوسلم بشارت دادهاند که هر کس نمازهای نافله - چهار رکعت قبل از نماز ظهر و چهار رکعت بعد از آن را بخواند - و بر آنها مداومت و محافظت کند، خداوند او را بر آتش [دوزخ] حرام میگرداند.
از عبدالله بن عمر رضی الله عنهما روایت است که رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمودند: «رَحِمَ اللَّهُ امْرَأً صَلَّى قَبْلَ الْعَصْرِ أَرْبَعًا»: «رحمت الله بر کسی که قبل از (نماز فرض) عصر، چهار رکعت نماز بخواند».
به روایت ترمذی - به روایت ابوداوود - به روایت احمد
حدیث مذکور بیانگر فضیلت کسی است که قبل از نماز فرض عصر، چهار رکعت نماز نفل می خواند؛ چنانکه برای او دعای رحمت می کند.
از ابوهریره رضیاللهعنه روایت است که: رسول خدا صلیاللهعلیهوسلم در دو رکعت [قبلیهٔ] فجر، سورههای {قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ} و {قُلْ هُوَ اللهُ أَحَدٌ} را میخواندند.
به روایت مسلم
پیامبر صلیاللهعلیهوسلم مستحب میدانستند که در دو رکعت نماز سنت راتبهٔ فجر، بعد از سورهٔ فاتحه، در رکعت اول سورهٔ {قل يا أيها الكافرون} (کافرون)، و در رکعت دوم سورهٔ {قل هو الله أحد} (اخلاص) را بخوانند.
از ابن عمر رضی الله عنهما روایت است که رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمودند: «صَلَاةُ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ مَثْنَى مَثْنَى»: «نماز شب و روز دو رکعت دو رکعت است».
به روایت ابن ماجه - به روایت ترمذی - به روایت نسائی - به روایت ابوداوود - به روایت احمد
اصل این حدیث در صحیحین و با این الفاظ می باشد: «صَلاةُ اللَّيْلِ مَثْنَى مَثْنَى»: «نماز شب، دو رکعت دو رکعت خوانده می شود». و برخی از راویان لفظ «والنَّهار» را به آن افزوده اند که این افزوده ضعیف است. و معنای حدیث این است که هرکس می خواهد در شب یا روز نماز نافله بخواند، هر دو رکعت سلام بدهد. چنانکه در روایت صحیح مسلم از ابن عمر رضی الله عنهما به این مساله تصریح شده است؛ آنجا که از وی سوال می شود: "منظور از دو رکعت دو رکعت چیست؟" و در پاسخ می گوید: «اینکه در هر دو رکعت سلام بدهی». و این دیدگاه اکثر علما می باشد که در نماز شب جایز نیست با یک سلام بیش از دو رکعت خوانده شود مگر در مورد وتر که خواندن بیش از این مقدار با یک سلام در سنت نبوی امری ثابت است. اما در مورد نوافلی که در روز خوانده می شود، خواندن بیش از دو رکعت با یک سلام اشکالی ندارد هرچند افضل این است که دو رکعت دو رکعت خوانده شود.
از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمودند: «أفْضَلُ الصِّيَامِ بَعْدَ رَمَضَانَ شَهْرُ اللهِ المُحَرَّمُ، وَأفْضَلُ الصَّلاَةِ بَعْدَ الفَرِيضَةِ صَلاَةُ اللَّيْلِ»: «بهترين روزه پس از روزه ی رمضان، روزه گرفتن در ماهِ الله، محرّم است؛ و بهترين نماز پس از نماز فرض، نماز شب می باشد».
به روایت مسلم
روزه گرفتن ماه محرم که اولین ماه سال هجری قمری می باشد، بهترین روزه بعد از روزه ی رمضان است. چون محرم ابتدای سال جدید است و آغاز کردن آن با روزه از برترین اعمال می باشد؛ بنابراین شایسته و سزاوار هر مسلمانی است که بر روزه گرفتن این ماه حریص باشد و روزه ی این ماه را بدون عذر ترک نکند. و اینکه از ماه محرم به "ماه الله" یاد می شود، خود دلیلی بر تعظیم و بزرگداشت و مزیت این ماه بر سایر ماه ها می باشد. و از میان نمازهای نافله، نماز شب بهترین آنها می باشد چون خشوع در آن بیشتر است و با حضور قلب و خلوت با رب همراه است؛ الله متعال می فرماید: «إِنَّ نَاشِئَةَ اللَّيْلِ هِيَ أَشَدُّ وَطْئًا وَأَقْوَمُ قِيلًا» [مزمل: 6] «بی گمان، شب زنده داری [بر نفس] دشوار است و برای گفتار [و نیایش] مناسب تر و استوارتر است». و از طرفی شب وقت آرام گرفتن و استراحت می باشد که اگر به عبادت گذرانده شود، برای نفس انسان سخت و دشوارتر است و بدن را بیشتر خسته می کند و به این ترتیب نزد الله بهتر و افضل است.
از ابوسلمه بن عبدالرحمن روایت است که از ام المومنین عايشه رضی الله عنها درباره ی نماز شب رسول الله صلى الله عليه وسلم در رمضان سؤال کرده و ایشان فرموده است: «رسول الله صلى الله عليه وسلم در رمضان و غير رمضان بيش از يازده ركعت نمی خواند. ابتدا چهار ركعت می خواند که از زيبایی و طولانی بودن آنها نپرس. سپس چهار ركعت ديگر می خواند که از زيبایی و طولانی بودن آنها نپرس. و در پايان سه ركعت ديگر می خواند». عايشه رضی الله عنها می گويد: گفتم: ای رسول خدا، آيا قبل از خواندن نماز وتر می خوابی؟ رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمود: «يَا عَائِشَةُ إِنَّ عَيْنَيَّ تَنَامَانِ وَلا يَنَامُ قَلْبِي»: «ای عايشه، چشم هايم می خوابند، اما قلبم بيدار است».
متفق علیه
رسول الله صلی الله علیه وسلم در رمضان و ماه های دیگر نماز شب می خواند؛ به همین دلیل ابوسلمه از نماز شب رسول الله صلی الله علیه وسلم در رمضان می پرسد که آیا در شب های رمضان هم همان تعداد رکعاتی را در نماز شب می خواند که در سایر ماه ها می خواند یا اینکه نماز ایشان در رمضان متفاوت است؟ لذا عایشه رضی الله عنها به وی پاسخ می دهد که تفاوتی میان نماز ایشان در رمضان با ماه های دیگر نبوده است. چنانکه ایشان در طول سال یازده رکعت می خواند و چیزی بر آن نمی افزود. سپس برای او کیفیت آن را بیان می کند و می گوید: «چهار رکعت می خواند». یعنی دو رکعت می خواند و سلام می داد و سپس دو رکعت دیگر می خواند و سلام می داد. چون عایشه رضی الله عنها در این حدیث به طور خلاصه نماز رسول الله صلی الله علیه وسلم را توضیح می دهد و حدیث مفصل آن در صحیح مسلم می باشد، آنجا که می گوید: «رسول الله صلى الله عليه وسلم در فاصله ی نماز عشا تا سپيده دم يازده رکعت نماز می خواند و در هر دو رکعت سلام می داد و سپس يک رکعت وتر می گزارد». و رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «صَلاةُ اللَّيْلِ مَثْنَى مَثْنَى»: «نماز شب، دو رکعت دو رکعت خوانده می شود». در ادامه عایشه رضی الله عنه در بیان کیفیت نماز رسول الله صلی الله علیه وسلم می گوید: «و از زيبایی و طولانی بودن آنها نپرس» یعنی از کیفیت آنها نپرس که در نهایت زیبایی و کمال بود؛ با قرائت زیبا و طولانی بودن قیام و رکوع و سجده همراه بود. و چهار رکعت دوم نیز به همین شکل بوده است و دو رکعت دو رکعت و با همین کیفیت خوانده می شد. «سپس سه رکعت می خواند»؛ ظاهر این بخش از روایت بیانگر این است که رسول الله صلی الله علیه وسلم سه رکعت را با هم خوانده و در پایان رکعت سوم سلام داده است. اما روایت دیگر عایشه رضی الله عنها روشن می کند که رسول الله صلی الله علیه وسلم دو رکعت خوانده و سپس سلام داده است و پس از آن یک رکعت به عنوان وتر خوانده است. و نص روایت مذکور از این قرار است: «يُسَلِّمُ بَيْنَ كُلِّ رَكْعَتَيْنِ، وَيُوتِرُ بِوَاحِدَةٍ»: «در هر دو رکعت سلام می داد و سپس يک رکعت وتر می گزارد». و این یعنی با سلام دادن بین این سه رکعت فاصله می انداخت. در ادامه عایشه رضی الله عنها می گوید: «گفتم: ای رسول خدا، آیا قبل از وتر می خوابی؟» یعنی چگونه قبل از خواندن نماز وتر می خوابی. و رسول الله صلی الله علیه وسلم در پاسخ می فرماید: «ای عايشه، چشم هايم می خوابند، اما قلبم بيدار است». یعنی قلب رسول الله صلی الله علیه وسلم همچون چشمان ایشان به خواب نمی رود بلکه ادراک آن باقی بوده و همه چیز را احساس می کند از جمله تنظیم وقت؛ به همین دلیل رویای پیامبران وحی است.
از عایشه رضی الله عنها روایت است که می گوید: شب ها رسول الله صلى الله عليه وسلم با احتساب نماز وتر و دو ركعت سنت فجر، سيزده ركعت نماز می خواند.
متفق علیه
عایشه رضی الله عنها خبر می دهد که رسول الله صلی الله علیه وسلم همواره سیزده رکعت نماز در شب می خواند که وتر هم بخشی از آنها بود. و تعداد رکعات ایشان در نماز شب، در رمضان و ماه های دیگر تفاوتی نداشت؛ همچنین بر دو رکعت نماز سنت صبح پایبند بود؛ و این نمازها را طولانی می کرد نه اینکه به تعداد رکعات آن می افزود. و دلیل آن روایتی است با این مضمون که وقتی ده روز پایانی رمضان فرا می رسید، تلاش رسول الله صلی الله علیه وسلم نسبت به زمان های دیگر بیشتر می شد. و این حمل بر طولانی کردن رکعت ها می شود نه افزایش تعداد آنها. و گاهی رسول الله صلی الله علیه وسلم سیزده رکعت می خواند و گاهی یازده رکعت و روایت شده که کمتر از این مقدار هم در نماز شب خوانده است.
از ابوسعید خدری رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «أوْتِرُوا قَبْلَ أنْ تُصْبِحُوا»: «پيش از طلوع فجر، نماز وتر را بخوانيد».
به روایت مسلم
وتر بخشی از نماز شب می باشد که خاتمه ی نماز شب بوده و نماز شب با آن به پایان می رسد. چنانکه نمازهای روز با نماز مغرب به پایان می رسد که تعداد رکعات آن وتر (فرد) است. این حدیث شریف بیان می کند که وقت نماز وتر قبل از طلوع فجر دوم می باشد.
