Hadeeth Cards
Da'wa cards that highlight great meanings from the noble prophetic hadiths in a simple style and attractive display that helps the Muslim to have a deeper understanding of his religion in an easy way
All
از جَریر بن عبدالله ـ رضی الله عنه ـ روایت است که گفت: با رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ بر گواهی دادن به اینکه معبود به حقی جز الله نیست و محمد فرستادهٔ الله است و برپا داشتن نماز و دادن زکات و سمع و طاعت و خیرخواهی برای هر مسلمان بیعت کردم.
بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارند
جریر بن عبدالله ـ رضی الله عنه ـ که صحابی است خبر میدهد که او با پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ بر توحید و ادای نمازهای فرض پنجگانه در شبانهروز با شروط و ارکان و واجبات و سنتهای آن و بر ادای زکات فرض که عبادت مالی واجب است و از ثروتمندان گرفته میشود و به مستحقانش از جمله فقرا و دیگران داده میشود و بر اطاعت از والیان امر و نصیحت و خیرخواهی قولی و عملی نسبت به هر مسلمان با تلاش در جهت منفعت او و خیرخواهی برای او و دفع شر از او، عهد بسته است.
از مُعاذ بن جبل رضی الله عنه روایت است که میگوید: رسول الله صلی الله علیه وسلم دست او را گرفت و فرمود: «يَا مُعَاذُ، وَاللَّهِ إِنِّي لَأُحِبُّكَ»: «ای معاذ، به الله سوگند که تو را دوست دارم». سپس فرمود: «أُوصِيكَ يَا مُعَاذُ لَا تَدَعَنَّ فِي دُبُرِ كُلِّ صَلَاةٍ تَقُولُ: اللَّهُمَّ أَعِنِّي عَلَى ذِكْرِكَ وَشُكْرِكَ وَحُسْنِ عِبَادَتِكَ»: «ای معاذ، توصیهات میکنم، خواندن این دعا را در پی هر نماز ترک نکن: اللَّهُمَّ أَعِنِّي عَلَى ذِكْرِكَ وَشُكْرِكَ وَحُسْنِ عِبَادَتِكَ»: «بارالها، مرا در ذکر و یادت و شکر و سپاست و عبادت نیکویت یاری بفرما».
به روایت ابوداوود و نسائی و احمد
پیامبر صلی الله علیه وسلم دست مُعاذ رضی الله عنه را میگیرد و خطاب به او میفرماید: به الله سوگند که من تو را دوست دارم؛ و ای معاذ، توصیهات میکنم که در پایان هر نماز خواندن این دعا را ترک نکنی: «اللَّهُمَّ أَعِنِّي عَلَى ذِكْرِكَ» (بارالها مرا بر ذکر خود یاری ده) در هر سخن و عملی که مرا به طاعت نزدیک سازد؛ «وشُكْرِك» (و بر انجام شکرت) به سبب نعمتها و جهت دور شدن زیانها و نقمتها؛ «وَحُسْنِ عِبَادَتِكَ» (و بر عبادت نیکویت) که توام با اخلاص برای تو و پیروی از پیامبر صلی الله علیه وسلم باشد.
از ابوهریره رضی الله عنه و عبدالله بن عمر و عایشه رضی الله عنهم روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنَ النَّارِ»: «وای از عذاب دوزخ بر پُشت پاهایی که هنگام وضو گرفتن خوب شسته نمی شوند».
به روایت مسلم - هر دو روایت متفق علیه است
رسول الله صلی الله علیه در مورد سستی و کوتاهی در وضو گرفتن هشدار می دهد و به وضوی کامل و توجه لازم به آن تشویق می کند؛ و از آنجا که غالبا آب به پشت پا نمی رسد و با خشک ماندن این قسمت، طهارت و نماز با مشکل مواجه می شود، خبر می دهد که با خشک ماندن آن و بی توجهی نسبت به این مساله در طهارت شرعی، این بخش و صاحبش در معرض عذاب قرار دارند.
از عبدالله بن عباس رضی الله عنهما روایت است که شبی رسول الله صلى الله عليه وسلم نماز عشاء را به تاخير انداخت؛ پس عمر رضى الله عنه آمده و گفت: نماز ای رسول خدا؛ زنان و بچه ها خوابيده اند؛ پس رسول الله صلی الله علیه وسلم درحالی از خانه خارج شد که قطره های آب از سرش می چکید و فرمود: «لَولاَ أن أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي - أو على النَّاس- لَأَمَرتُهُم بهذه الصَّلاة هذه السَّاعَة»: «اگر بر امتم – یا بر مردم - سخت نمی بود، آنها را دستور می دادم این نماز را در این ساعت بخوانند».
متفق علیه
باری رسول الله صلی الله علیه وسلم در خواندن نماز عشاء چنان تاخیر می کند که بخش زیادی از شب سپری شده است و زنان و کودکان به خواب رفته اند؛ کسانی که توان و تحمل انتظار طولانی ندارند؛ پس عمر رضی الله عنه نزد ایشان رفته و می گوید: نماز؛ زنان و کودکان خوابیده اند. بنابراین رسول الله صلی الله علیه وسلم درحالی از خانه به سوی مسجد خارج می شود که در اثر غسل، از سرش آب می چکد؛ و بیان می کند که در مورد نماز عشاء، افضل این است که با تاخیر خوانده شود و اگر کسانی که در انتظار نماز هستند به سختی نمی افتادند و اگر بر امتم سخت نمی بود، آنها را دستور می دادم این نماز را در این وقت بخوانند.
از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که میگوید: رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «قَالَ اللَّهُ: كُلُّ عَمَلِ ابْنِ آدَمَ لَهُ، إِلَّا الصِّيَامَ، فَإِنَّهُ لِي وَأَنَا أَجْزِي بِهِ، وَالصِّيَامُ جُنَّةٌ، وَإِذَا كَانَ يَوْمُ صَوْمِ أَحَدِكُمْ فَلاَ يَرْفُثْ وَلاَ يَصْخَبْ، فَإِنْ سَابَّهُ أَحَدٌ أَوْ قَاتَلَهُ، فَلْيَقُلْ إِنِّي امْرُؤٌ صَائِمٌ، وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ، لَخُلُوفُ فَمِ الصَّائِمِ أَطْيَبُ عِنْدَ اللَّهِ مِنْ رِيحِ المِسْكِ، لِلصَّائِمِ فَرْحَتَانِ يَفْرَحُهُمَا: إِذَا أَفْطَرَ فَرِحَ، وَإِذَا لَقِيَ رَبَّهُ فَرِحَ بِصَوْمِهِ»: «الله تعالی فرموده است: هر عمل فرزند آدم برای اوست مگر روزه که برای من است و من پاداش آن را میدهم و روزه سپر است و هرگاه روز روزهٔ کسی از شما بود، همبستری [و بددهانی] نکند و صدایش را به بدی بالا نبرد و اگر کسی به او ناسزا و بد و بیراه گفت یا با او درگیر شد، باید بگوید: من فردی روزهدار هستم. سوگند به کسی که جان محمد به دست اوست، نزد الله بوی دهان روزهدار از بوی مشک خوشتر است. روزهدار دو شادی دارد: هرگاه افطار کند شاد میشود و چون پروردگارش را ملاقات نماید، برای روزهاش شاد میشود».
بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارند
پیامبر صلی الله علیه وسلم خبر دادهاند که الله تعالی در حدیث قدسی میفرماید: پاداش همهٔ اعمال آدمیزاد، ده تا هفتصد برابر میشود به جز روزه که برای من است زیرا ریا در آن رخ نمیدهد و من پاداش آن را میدهم، به این معنا که میزان ثوابش و چند برابر شدنش را تنها خودم میدانم. سپس فرمود: «روزه سپر است» یعنی محافظ و پوشش و قلعهای مستحکم در برابر دوزخ است؛ چون خودداری از شهوتها و وقوع در گناهان است و آتش دوزخ را شهوتها فرا گرفتهاند. «پس چون روز روزهٔ کسی از شما بود، دچار رفث نشود» یعنی جماع و مقدماتش را انجام ندهد و مطلقا سخن زشت به زبان نیاورد. «و صدا بلند نکند» یعنی با جدال و نزاع و فریاد. «پس اگر کسی او را دشنام گفت یا با او درگیر شد» یعنی در ماه رمضان، باید بگوید: من فردی روزهدارم؛ شاید اینگونه دست از او بکشد؛ اما اگر بر درگیری پافشاری کرد، او را با کمترین واکنش دور میکند، مانند دور کردن کسی که قصد دست درازی و تعدی و تجاوز به جان و مال را دارد. سپس پیامبر صلی الله علیه وسلم به آنکه جانش در دست اوست سوگند یاد میکند که نزد الله در روز قیامت، تغییر بوی دهان روزهدار به سبب روزه، از بوی مشک نزد شما بهتر است؛ و ثوابش بیشتر از مشک و عطری است که در جمعهها و مجالس ذکر مستحب است. روزهدار دو شادی دارد: هنگامی که افطار میکند برای افطارش و رفع گرسنگی و تشنگیاش شاد میشود چراکه خوردن برایش مباح شده است؛ و همچنین برای کامل شدن روزه و پایان یافتن عبادتش و میسر شدن عبادت از جانب پروردگارش که او را برای روزه گرفتن و اتمام آن یاری داد. «و چون به دیدار پروردگارش برود، برای روزهاش شاد میشود» یعنی برای پاداش و ثواب الهی شاد خواهد شد.
از ام المومنین عایشه رضی الله عنها روایت است که رسول الله صلى الله عليه وسلم نماز شبش را درحالی می خواند که او جلوی ایشان خوابيده بود و آنگاه که تنها وتر باقی می ماند، عايشه را بيدار می کرد و او نيز وتر می خواند. و در روایتی آمده است: وقتی تنها وتر باقی می ماند، می فرمود: «قُومِي فَأوتِري يَا عائِشَةُ»: «ای عايشه، برخيز و نماز وتر را بخوان».
متفق علیه
معنای حدیث: رسول الله صلی الله علیه وسلم درحالی نماز شب می خواند که عایشه رضی الله عنه جلوی ایشان خوابیده بود. و در روایت بخاری و مسلم آمده که عایشه رضی الله عنها می گوید: «رسول الله صلی الله علیه وسلم درحالی نماز می خواند که من مانند جنازه ای بین او و قبله دراز کشیده بودم». چون رسول الله صلی الله علیه وسلم از نماز تهجد فارغ می شد، قبل از اینکه نماز وتر را آغاز کند، ام المومنین عایشه رضی الله عنها را بیدار می کرد تا وتر بخواند. و در روایت مسلم آمده است: وقتی فقط نماز وتر باقی می ماند، می فرمود: «ای عایشه، برخیز و وتر بخوان». و در روایت ابوداود آمده است: زمانی که می خواست وتر بخواند، عایشه رضی الله عنها را بیدار می کرد و او نیز وتر می خواند. یعنی رسول الله صلی الله علیه وسلم در ابتدای شب عایشه رضی الله عنها را ترک می کرد و او را بیدار نمی کرد تا اینکه نماز شب را می خواند و جز وتر نمازی باقی نمی ماند؛ در این هنگام او را بیدار می کرد تا وترش را بخواند؛ و عایشه رضی الله پس از بیدار شدن، بلافاصله وترش را می خواند تا مبادا تنبلی ناشی از خواب بر او غلبه کند و باعث فوت شدن آن گردد.
از ام المؤمنین عایشه رضیاللهعنها روایت است که گفت: شبی رسول الله صلیاللهعلیهوسلم را در بستر نیافتم، پس در جستجوی او برآمدم که دستم کف پاهای ایشان را لمس کرد که در محل نمازش بود و پاهایش [در حال سجده] منصوب بود و میفرمود: «اللهُمَّ أَعُوذُ بِرِضَاكَ مِنْ سَخَطِكَ، وَبِمُعَافَاتِكَ مِنْ عُقُوبَتِكَ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْكَ لَا أُحْصِي ثَنَاءً عَلَيْكَ أَنْتَ كَمَا أَثْنَيْتَ عَلَى نَفْسِكَ»: «یا الله، از خشمت به خشنودیات و از مجازاتت به بخششت پناه میآورم و از تو به خودت پناه میآورم. مرا توان و یارای آن نیست که به ثنای تو [چنانکه شایسته است] بپردازم، تو چنان هستی که خود را ستايش نمودهای».
به روایت مسلم
عایشه رضیاللهعنها میفرماید: من کنار رسول الله صلیاللهعلیهوسلم خوابیده بودم، پس شب ایشان را نیافتم و با دستم محلی را جستجو کردم که ایشان در حجره نماز میخواند و ایشان را در حال سجده یافتم که میفرمود: «پناه میآورم» و توسل میجویم «به خشنودیات از خشمت» بر من یا بر امتم؛ و پناه میآورم «به عفو و بخشش» و گذشت بسیارت «از مجازاتت»، «و از تو به خودت پناه میآورم» و به صفات جمال از صفات جلالت، زیرا از تو نمیتوان پناه جست مگر به خودت؛ زیرا نجات و پناهی از الله نیست مگر به سوی خودش؛ «نمیتوانم ثنای تو را در شمار آورم» نمیتوانم ستایش تو را بهجا آورم و بشمارم و زیرا از شمارش نعمتها و نیکیهای تو چنانکه شایستهاش هستی ناتوانم، حتی اگر همهٔ تلاشم را به کار ببرم؛ «تو چنان هستی که خود ثنای خود را گفتهای» زیرا تویی که به شکل شایسته ثنای خود را گفتهای، پس چه کسی میتواند حق ثنای تو را ادا کند؟!
از جابر رضی الله عنه روایت است که می گوید: از رسول الله صلى الله عليه وسلم پرسيده شد: برترین نماز کدام است؟ فرمود: «طُولُ القُنُوتِ»: «نمازی که قيامش طولانی باشد».
به روایت مسلم
صحابه رضی الله عنهم از رسول الله صلی الله علیه وسلم در مورد برترین نماز سوال می کنند؛ و این سوال نشات گرفته از اشتیاق آنها به کسب نیکی های بیشتر می باشد. و منظورشان این است که کدام نوع از انواع نماز بهتر است؟ یا کدامیک از اعمال نماز بهتر و برتر است؟ قیام یا رکوع یا سجده؟ و رسول الله صلی الله علیه وسلم خبر می دهد که قیام طولانی در نماز، بهتر و برتر است.
از شُرَیح بن هانئ روایت است که گفت: از عایشه پرسیدم: نخستين کاری که رسول الله صلى الله عليه وسلم هنگام ورود به خانهاش انجام میداد چه بود؟ پاسخ داد: مسواک میزد.
به روایت مسلم
راه و روش پیامبر صلیاللهعلیهوسلم این بود که هرگاه وارد خانه میشد - شب بود یا روز - نخستین کاری که انجام میداد مسواک زدن بود.
