Hadeeth Cards
Da'wa cards that highlight great meanings from the noble prophetic hadiths in a simple style and attractive display that helps the Muslim to have a deeper understanding of his religion in an easy way
All
از انس رضی الله عنه روایت است که می گوید: هرگاه رسول الله صلی الله علیه وسلم به مسافرت می رفت و می خواست نماز نفل بخواند، روی شترش را به سمت قبله می کرد و (سوار بر آن) تکبیر می گفت و به هر سمتی که شترش روی می کرد نماز می خواند.
به روایت ابوداوود
هرگاه رسول الله صلی الله علیه وسلم به مسافرت می رفت و می خواست نماز نفل بخواند، هنگام تکبیر تحریمه روی شترش را به سمت قبله می کرد و (سوار بر آن) به هر سمتی که جهت سفرش بود، نماز می خواند.
از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «التَّسْبِيحُ لِلرِّجَالِ وَالتَّصْفِيقُ لِلنِّسَاءِ»: «تسبیح (سبحان الله گفتن) برای مردان و دست زدن (در نماز) برای زنان است».
متفق علیه
«التَّسْبِيحُ لِلرِّجَالِ وَالتَّصْفِيقُ لِلنِّسَاءِ» و در روایت مسلم عبارت: «في الصلاة: در نماز» آمده است. یعنی هرکس در نماز متوجه چیزی شد که باید دیگران را به نحوی متوجه آن می کرد؛ مثلا: امام در نمازش اشتباه نمود یا کوری در حال افتادن به چاه بود یا مساله ی اجازه دادن برای ورود کسی بود، یا نمازگزار بخواهد چیزی را به دیگران اعلان نماید، در چنین حالت هایی و موارد مشابه "سبحان الله" می گوید تا اینگونه کسانی را که می خواهد، متوجه نماید. البته سبحان الله گفتن مخصوص مردان است، اما اگر برای زن چنین حالاتی پیش آمد، باید دست بزند؛ به این صورت که یکی از دستانش را به هر شکل ممکن، به دیگری بزند. و همه ی این کارها برای دوری کردن از اقوال و سخنانی می باشد که از جنس آن کلماتی نیست که در نماز گفته می شود. چون نماز محل مناجات با الله متعال است؛ اما زمانی که ضرورت گفتن و اعلام چیزی وجود داشته باشد، تسبیح که از جنس اقوال نماز است، مشروع شده است.
از ابوسعید خدری رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «إِذَا صَلَّى أَحَدُكُمْ إِلَى شَيْءٍ يَسْتُرُهُ مِنَ النَّاسِ، فَأَرَادَ أَحَدٌ أَنْ يَجْتَازَ بَيْنَ يَدَيْهِ، فَلْيَدْفَعْهُ، فَإِنْ أَبَى فَلْيُقَاتِلْهُ، فَإِنَّمَا هُوَ شَيْطَانٌ»: «هرگاه يكی از شما چيزی را بين خود و مردم ستره قرار داد و نماز خواند و شخصی خواست از جلويش بگذرد، او را دفع نموده و بازدارد. و اگر نپذيرفت، با وی بجنگد زيرا او شيطان است».
به روایت مسلم - متفق علیه
هرگاه کسی وارد نماز شد و در جلوی خود ستره ای قرار داد تا مانعی میان او و مردم باشد و با عبور از جلوی نمازش، نماز وی را ناقص نکنند، در این صورت اگر کسی بخواهد از جلوی او و از فاصله ی میان او و ستره بگذرد، باید به آسان ترین روش مانع وی شود؛ و اگر به آسانی منصرف نشد، حرمت وی شکسته شده و متجاوز محسوب می شود و متوقف کردن تعدی و تجاوز وی با دست جایز می گردد تا از عبور کردن از این فاصله منصرف شود؛ چون این عملش از اعمال شیاطین است که می خواهند عبادت های مردم را فاسد نموده و نمازشان را با مشکل مواجه کنند.
از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که می گوید: رسول الله صلی الله علیه وسلم از اینکه کسی در حالی نماز بخواند که دستش را بر لگنش بگذارد، نهی کرده است.
متفق علیه
رسول الله صلی الله علیه وسلم از اینکه کسی درحالی نماز بخواند که دستش را بر لگنش بگذارد، نهی کرده است.
از انس بن مالک رضی الله عنه روایت است که می گوید: عايشه رضی الله عنها پرده ای با رنگ ها و نقش و نگارهای مختلف داشت که با آن گوشه ی خانه اش را می پوشاند. رسول الله صلى الله عليه وسلم (به عايشه) فرمود: «أَمِيطِي عَنَّا قِرَامَكِ هَذَا، فَإِنَّهُ لا تَزَالُ تَصَاوِيرُهُ تَعْرِضُ فِي صَلاتِي»: «اين پرده ات را از مقابل من بردار چون تصاوير به هنگام نماز جلب توجه می كند».
به روایت بخاری
عايشه رضی الله عنها پارچه ی پشمیِ نازک و رنگارنگ و با نقش و نگاری داشت که با آن شکافی را می پوشاند که در خانه اش بود؛ رسول الله صلی الله علیه وسلم ایشان را امر می کند که آن را بردارد و علت آن را نیز توضیح می دهد، اینکه همواره نقش و نگارها و رنگ های آن، توجهش در نماز را به خود جلب می کند؛ و به این ترتیب می ترسد که کمال حضور قلب در نماز و تدبر در اذکار و تلاوت و مقاصد آن همچون فرمانبرداری و خضوع برای الله متعال را از دست بدهد.
از انس بن مالک رضیاللهعنه روایت است که گفت: رسول الله صلیاللهعلیهوسلم فرمودند: «مَا بَالُ أَقْوَامٍ يَرْفَعُونَ أَبْصَارَهُمْ إِلَى السَّمَاءِ فِي صَلَاتِهِمْ»، فَاشْتَدَّ قَوْلُهُ فِي ذَلِكَ، حَتَّى قَالَ: «لَيَنْتَهُنَّ عَنْ ذَلِكَ أَوْ لَتُخْطَفَنَّ أَبْصَارُهُمْ». یعنی: «چه شده است گروهی را که در نمازشان چشمان خود را به سوی آسمان بالا میبرند؟». پس سخن ایشان در این باره شدید شد تا جایی که فرمودند: «باید حتماً از این کار دست بکشند، وگرنه چشمانشان ربوده خواهد شد».
به روایت بخاری
پیامبر صلیاللهعلیهوسلم به کسانی که در نماز، به هنگام دعا یا در حالات دیگر آن، چشمان خود را به سوی آسمان بلند میکنند، هشدار دادند. سپس توبیخ و تهدید ایشان بر کسی که این کار را انجام دهد، شدیدتر شد و فرمودند که بیم آن میرود چشمانشان از آنان ربوده شود و به سرعت و ناگهانی گرفته شود, به طوری که ناگهان خود را در حالی بیابند که نعمت بینایی را از دست دادهاند.
از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «التَّثَاؤُبُ فِي الصَّلَاةِ مِنَ الشَّيْطَانِ؛ فَإِذَا تَثَاءَبَ أَحَدُكُمْ فَلْيَكْظِمْ مَا اسْتَطَاعَ»: «خمیازه کشیدن در نماز از سوی شیطان است؛ بنابراین هرگاه یکی از شما را خمیازه گرفت، باید تا جایی که می تواند با لب هایش جلوی باز شدن دهانش را بگیرد».
به روایت ترمذی
خمیازه در نماز از سوی شیطان است؛ چون با سنگینی بدن و سست شدن و پر شدن آن و تمایل به تنبلی و خواب همراه است؛ و شیطان به این مساله فرا می خواند که سهمِ نفس از شهواتش به آن داده شود و دامنه ی خوردن و نوشیدن آن توسعه یابد؛ بنابراین چون نمازگزار خمیازه بکشد یا قصد خمیازه کشیدن داشته باشد، باید تا جایی که می تواند با بسته نگه داشتن لب ها و روی هم گذاشتن دندان ها، مانع آن شود؛ تا شیطان به مراد خود در جلوه دادن چهره ی بدی از او نرسد و وارد دهانش نشود و به او نخندد؛ و اگر نتوانست به این روش مانع آن شود، با باز شدن دهان، دستش را بر دهانش بگذارد.
از انس رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «البُزَاقُ فِي المَسْجِدِ خَطِيئَةٌ، وَكَفَّارَتُهَا دَفْنُهَا»: «انداختن آب دهان در مسجد گناه است؛ و كفاره ی آن، دفن كردن و از بين بردن آن است».
به روایت بخاری
انداختن بزاق (آب غلیظ دهان) - و در روایتی (بصاق) - بر زمین یا دیوارهای مسجد گناهی است که فاعل آن مستحق مجازات الله متعال می گردد. بنابراین به هیچ وجه برای مسلمان جایز نیست آب دهانش را در مسجد بیندازد، زیرا این کار توهین به خانه های الله و کثیف کردن و آلوده نمودن آن است. بلکه باید مساجد را از هر آنچه موجب کثیف شدن و نجاست آن می شود مصون داشت، زیرا این کار از مصادیق تعظیم و بزرگداشت شعائر الهی است، چنانکه الله متعال می فرماید: «وَمَنْ يُعَظِّمْ حُرُمَاتِ اللَّهِ فَهُوَ خَيْرٌ لَهُ عِنْدَ رَبِّهِ» [الحج: 30] «و هرکس [مُحرّمات و] مقررات الهی را بزرگ بدارد، این [کار] نزد پروردگارش برای او بهتر است». اما چنانچه در پیراهن، عرق چین و یا دستار خود آب دهان بیندازد ایرادی متوجه او نیست، زیرا در این صورت علت تحریم آن وجود ندارد. اگر کسی آب دهانش را به اشتباه و بدون قصد و اراده (بر زمین یا دیوار مسجد) بیندازد، کارش اشتباه است، اما گناهی بر او نیست، ولی این بدان معنا نیست که عمدا آب دهانش را در مسجد بیندازد، سپس اقدام به دفن آن کند؛ چرا که رسول الله صلی الله علیه وسلم صرف انداختن آب دهان در مسجد را اشتباه و خطا دانسته است. مؤید این مطلب روایتی است که بخاری (414) و مسلم (548) نقل کرده اند؛ اینکه «رسول الله صلی الله علیه وسلم آب دهانی را دید که بر دیوار مسجد انداخته شده بود (و با دیدن آن) ناراحت شد و برخاست و آن را با دست خود پاک کرد». و هرکس بدون اینکه عمدی در کار باشد، آب دهانش را در مسجد بیندازد و دوست داشته باشد الله متعال از این اشتباهش درگذرد و از این گناهش صرف نظر کند، باید اقدام به پاک نمودن آن کند؛ به این صورت که اگر کف مسجد سنگریزه است، آب دهانش را دفن نماید و اگر فرش است، آنقدر آن را بخراشد تا پاک شود. اما اگر اقدام به محو آن نکند و آب دهانش باقی بماند، تا زمانی که در آنجا باقی باشد گناهکار است، چنانکه از ابوذر رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «عُرِضَتْ عَلَيَّ أعْمالُ أُمَّتي حسَنُهَا وسيِّئُهَا، فوجَدْتُ في مَحاسِنِ أعْمالِهَا الأذَى يُماطُ عن الطَّرِيق، وَوجَدْتُ في مَساوَىءِ أعْمالِها النُّخَاعَةُ تَكُونُ فِي المَسْجِدِ لاَ تُدْفَنُ»: «اعمال نيک و بدِ امتم به من نشان داده شد؛ ديدم که برداشتن خار و خاشاک (و ديگر چيزهای آزاردهنده) از سر راه ها، جزو اعمال نيک امتم می باشد و آب دهان که در مسجد می اندازند و زير خاک نمی کنند، جزو اعمال بدشان است». به روایت مسلم.
از عبادة بن صامت رضی الله عنه روایت است که می گوید: ما نماز صبح را پشت سر رسول الله صلی الله علیه وسلم و به امامت ايشان می خوانديم. رسول الله صلی الله علیه وسلم شروع به قرائت کرد ولی پس از لحظه ای، قرائت بر ايشان دشوار و سنگين و مشتبه شد، بنابراین چون از نماز فارغ شد، فرمود: «لعلَّكم تَقْرَءُون خلف إِمَامِكُم»: «شما پشت سر امامتان قرائت می خوانيد؟» گفتیم: بله یا رسول الله. رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود: «لا تَفعَلوا إلاَّ بفاتحةِ الكتابِ؛ فَإنَّه لا صَلاةَ لمنْ لم يَقرأْ بها»: «جز سوره ی فاتحه، چيزی نخوانيد، زيرا نماز کسی که در آن سوره ی فاتحه را نخواند، صحيح نيست».
به روایت ترمذی - به روایت ابوداوود - به روایت احمد
از عبادة بن صامت رضی الله عنه روایت است که می گوید: «ما نماز صبح را پشت سر رسول الله صلی الله علیه وسلم و به امامت ايشان می خوانديم. رسول الله صلی الله علیه وسلم شروع به قرائت کرد ولی پس از لحظه ای، قرائت بر ايشان سنگين شد». یعنی: قرائت بر ایشان سخت و دشوار شد. بنابراین چون نماز را به پایان برد فرمود: «شما پشت سر امامتان قرائت می خوانيد؟» و صحابه رضی الله عنهم پاسخ دادند: بله یا رسول الله. گویا قرائت بر رسول الله دشوار شد، اما چون دلیلش را نمی دانست، از آنان سؤال کرد؛ چنانکه این سخن شان در روایتی دیگر بر آن دلالت دارد: «مَا لِي أُنَازَعُ القُرْآنَ؟»: «چرا قرآن بر من مشتبه شد؟». و ممکن است دلیل سنگینی، نقص ناشی از عدم اکتفای آنها به قرائت ایشان باشد. و چه بسا فرد کامل بخاطر نقص کسانی که پشت سرش قرار دارند، متأثر شود. سنت این است که ماموم بطور سری فاتحه را بخواند، چنانکه فقط خودش بشنود. خواندن سوره فاتحه در نماز، هم برای کسی که به تنهایی نماز می خواند، هم برای امام و هم ماموم، چه در نمازهای سری و چه جهری واجب است، زیرا دلایلی که مؤید این مطلب می باشند، صحیح هستند. سپس رسول الله صلی الله علیه وسلم ایشان را به لزوم خواندن سوره فاتحه (پشت سر امام) ارشاد نموده و می فرماید: «لا تَفعَلوا إلاَّ بفاتحةِ الكتابِ»: «فقط سوره فاتحه را بخوانید»؛ و این می تواند نهی از جهر باشد، یا نهی از خواندن سوره دیگری غیر از فاتحه؛ و این از آن جهت است که امام و نمازگزاران مشوش نشوند.
