Hadeeth Cards
Da'wa cards that highlight great meanings from the noble prophetic hadiths in a simple style and attractive display that helps the Muslim to have a deeper understanding of his religion in an easy way
All
از عایشه مادر مؤمنان رضی الله عنها روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم این دعا را به ایشان آموختاند: «بار الها، همه ی خیر حال و آینده را از تو می خواهم؛ خیری را که می دانم و آن را که نمی دانم؛ و از همه ی شر حال و آینده به تو پناه می برم، شری را که می دانم و آن که را که نمی دانم، بار الها، همان خیری را از تو مسالت دارم که بنده و پیامبرت از تو خواسته است، و از همان شر به تو پناه می جویم که بنده و پیامبرت از آنها به تو پناه آورده است؛ بار الها، از تو بهشت و هر سخن یا عملی را مسالت دارم که مرا به بهشت نزدیک می گرداند، و از آتش دوزخ و هر سخن یا عملی به تو پناه می آورم که مرا به آن نزدیک گرداند. و از تو می خواهم هر آنچه برایم مقدر نمودی، خیر و خوبی باشد».
رواه ابن ماجه وأحمد
رسول الله صلی الله علیه وسلم به ام المومنین عایشه رضی الله عنها این دعا جامع را آموزش می داد؛ و آن چهار دعاء است؛ اول: دعاء عام برای هر خيری: (اللهم إني أسألك من الخير كله) و همۀ آن، (عاجله) نزدیک از لحاظ وقت آن، (وآجله) دور، (ما عَلِمتُ منه) آنچه که برایم آموختی، (وما لم أعلم)، و هر آنچه که در علم سبحان تو است، در آن موضوع به الله دانا و خبیر و مهربان تفویض شده است؛ پس الله متعال بهترین و نیکوترین را برای مسلمان برمی گزیند، (وأعوذ) و پناه می برم و حمایت می جویم (بك من الشر كله عاجله وآجله، ما علمت منه وما لم أعلم). دعای دوم: حفظ مسلمان از زیاده روی در دعا (اللهم إني أسألك) و از تو می طلبم (من خير ما سألك عبدك ونبيك) صلی الله علیه وسلم (وأعوذ) و به تو التجا و پناه می برم (بك من شر ما عاذ به عبدك ونبيك) صلی الله علیه وسلم، این دعا و درخواستی است از الله متعال که به دعا کننده بدهد آنچه را که پیامبر محمد صلی الله علیه وسلم از وی سوال نموده و خواسته است، بدون برشمردن انواع دعاهای که وی صلی الله علیه وسلم آن را خواسته است. دعای سوم: درخواست ورود به بهشت و دوری از جهنم، و این خواست و هدف کار هر مسلمان است: (اللهم إني أسألك الجنة) و به کسب آن (وما قرّب إليها من قول أو عمل) نیکو که تو را خشنود می سازد (وأعوذ بك من النار) زیرا از بدترین کارها محافظت نمی شود مگر با مهربانی تو (وما قرّب إليها من قول أو عمل) از گناهانی که تو را به قهر می کند. دعای چهارم: دعای رضامندی به تقدیر الهی (وأسألك أن تجعل كل قضاء قضيتَه لي خيرًا) و هر امری را که الله متعال برای من مقدر کرده است آن را برایم خیر بگردان، اين دعا رضامندیست به تقدیر الله متعال.
از عبدالله بن عمر رضی الله عنهما روایت است که فرمود: یکی از دعاهایی که رسول الله صلی الله علیه وسلم می خواندند: «بار الها، از زوال نعمتی که عطا کرده ای و از دگرگونی عافيتی که- به ما- بخشيده ای و از خشم و عذاب ناگهانی تو و از همه ی خشم و غضبت به تو پناه می برم».
مسلم روایت کرده
رسول الله صلی الله علیه وسلم از چهار چیز پناه خواسته اند: اول: (اللهم إني أعوذ بك من زوال نعمتك) دینی و دنیوی و این که به اسلام ثابت بمانم، و از وقوع در گناهانی که نعمت ها را از بین می برد دور بمانم. دوم: (وتَحَوُّل عافيتك) با تبدیل شدن آن به امتحان، و از تو دوام عافیت، و سلامتی از دردها و بیماری ها را می طلبم. سوم: (وفجأة نقمتك) از امتحان و یا مصیبت، پس اگر خشم و عذاب ناگهانی بیاید، فرصتی برای توبه و جبران باقی نمی ماند، و اين مصیبت بزرگتر و شدیدتر می بود. چهارم: (و جمیع سخطك) و اسبابی که موجب غضب تو می گردد؛ زیرا بر کسی که خشم ورزی در واقع ناامید و نابود می شود. وی صلی الله علیه وسلم از لفظ جمع استفاده کردند؛ برای این که همه اسباب خشم او تعالی را شامل شود، از قبیل گفتار و اعمال و اعتقادات.
از عبدالله بن عمرو بن العاص رضی الله عنهما روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم با این کلمات دعا می نمودند: «بار الها، از بدهی سنگین و از چيرگی دشمن و خوشحال شدن دشمنان؛ به تو پناه می آورم».
نسایی واحمد روایت کرده
رسول الله صلی الله علیه وسلم از این موارد به الله پناه برده اند: اول: (اللهم إني أعوذ) التجا و پناه می برم (بك) نه بغیر از تو، (من غلبة الدَّين) و از چیره گی و اندوه وسختی قرض، و از تو برای قضا و پرداخت قرض یاری می خواهم. دوم: (وغلبة العدو) و از چیره گی و تسلط دشمن، و از اذیت او من را حفظ گردان، و مرا بر او پیروز نما. سوم: (وشماتة الأعداء) و شادی آنها از مصیبت و بلایی که بر سر مسلمانان می آید.
از ابو هریره رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم: چون صبح می کردند، این دعا را می خواندند: «بار الها، به امر تو صبح کرديم و شام نموديم و به امر تو زنده می شویم و می ميريم و بازگشت همه بسوی توست» و چون شب فرا می رسید می فرمودند: «بار الها، به امر تو شام نموديم و به امر تو زنده می شویم و می ميريم و بازگشت بسوی توست».
رواه أبو داود والترمذي والنسائي في الكبرى وابن ماجه
وی صلی الله علیه وسلم هنگامی که صبح می نمودند، و آن اول روز است با طلوع فجر می فرمودند: (اللَّهُمَّ بِكَ أَصْبَحْنَا) پوشیده به حفظ تو، و سراسر پوشیده در نعمت تو، مشغول یاد تو، یاری جویان به نام تو، پوشیده به توفیق تو، متحرک به قدرت و نیروی تو، (وَبِكَ أَمْسَيْنَا، وَبِكَ نَحْيَا، وَبِكَ نَمُوتُ) یعنی مانند لفظ قبلی مگر این که هنگام شام بگوید: اللهم بك أمسينا، فباسمك المُحْيِي نَحْيَا، وباسمك المُميت نموت، یعنی بار الها! به امر تو شام کردیم، و به نام المُحْيِي تو زنده می شویم، و به نام الممیت تو میمیریم، (وَإِلَيْكَ النُّشُورُ) و برانگیخته شدن پس از مرگ بسوی تو است، و جدایی پس از یکجایی، حال ما به همین منوال در همه اوقات، و در سایر حالات، و هرگز از آن جدا نمی شوم و آن را رها نمی کنم. و هرگاه بعد از عصر وقت شام داخل شد، می فرمودند: (اللَّهُمَّ بِكَ أَمْسَيْنَا، وبكَ أصبحنا، وَبِكَ نَحْيَا، وَبِكَ نَمُوتُ، وَإِلَيْكَ المَصِيْر) و مرجع در دنیا، و بازگشت در آخرت، تو مرا زنده میکنی و تو مرا میمیرانی.
از اَنَس رضی الله عنه روایت است که گفت: بیشترین دعای پیامبر صلی الله علیه وسلم این بود که: «اللَّهُمَّ رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً، وَفِي الآخِرَةِ حَسَنَةً، وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ» یعنی: «پروردگارا ما را در دنیا نیکی عطا کن و در آخرت [نیز] نیکی عطا کن و از عذاب آتش [دوزخ] محافظت نما».
متفق علیه
پیامبر صلی الله علیه وسلم دعاهای جامع را بیشتر میگفتند، از جمله: «اللَّهُمَّ رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً، وَفِي الآخِرَةِ حَسَنَةً، وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ». بارالها! در دنیا برای ما نیکی بده، و در آخرت نیز نیکی بده، و ما را از عذاب جهنم نجات بده. این دعاء هم نیکی دنیا را در خود دارد یعنی روزی آسان و وسیع و حلال، و همسر نیک و فرزندانی که باعث روشنی چشم باشند، آسایش، علم سودمند، عمل نیک، و دیگر خواستهٔ محبوب و مباح، و هم نیکی آخرت را در خود دارد، از جمله در امان ماندن از مجازات در قبر و هنگام حساب و آتش دوزخ، و به دست آوردن خشنودی الله، و نایل آمدن به نعمت های همیشگی در بهشت، و نزدیکی به پروردگار مهربان.
از شَدّاد بن اَوس رضی الله عنه روایت است که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند: «سید الاستغفار (بهترین درخواست آمرزش) این است که بگویی: اللَّهُمَّ أَنْتَ رَبِّي لا إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ، خَلَقْتَنِي وَأَنَا عَبْدُكَ، وَأَنَا عَلَى عَهْدِكَ وَوَعْدِكَ مَا اسْتَطَعْتُ، أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا صَنَعْتُ، أَبُوءُ لَكَ بِنِعْمَتِكَ عَلَيَّ وَأَبُوءُ لَكَ بِذَنْبِي، فَاغْفِرْ لِي، فَإِنَّهُ لا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلاَّ أَنْتَ. (بار الها تو پروردگار منی، بهجز تو معبود برحقی وجود ندارد، تو مرا آفريدهای و من بندهٔ تو هستم، بر پيمانی كه با تو بستهام تا حد توان استوارم و به وعدهای كه دادهای يقين دارم، از بدی كارهایی كه انجام دادهام به تو پناه میبرم، و به نعمتهایی كه به من ارزانی داشتهای و گناهانی كه انجام دادهام اعتراف میكنم، پس مرا بيامرز، زيرا كسی بهجز تو گناهان را نمیبخشد) کسی که این را به هنگام روز از روی یقین بگوید و همان روز پیش از شام وفات نماید از اهل بهشت است، و کسی که شب هنگام و از روی یقین آن را بگوید و پیش از صبح وفات نماید از اهل بهشت است».
بخاری روایت کرده
پیامبر صلی الله علیه وسلم بیان میدارد که استغفار الفاظ گوناگونی دارد اما بهترین و بزرگترین این الفاظ آن است که بنده بگوید: «اللَّهُمَّ أَنْتَ رَبِّي لا إلهَ إلا أنْتَ خَلَقْتَنِي وَأَنَا عَبْدُكَ، وَأنَا عَلَى عَهْدِكَ وَوَعْدِكَ مَا اسْتَطَعْتُ، أعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا صَنَعْتُ، أبُوءُ لَكَ بِنِعْمَتِكَ عَلَيَّ وَأَبُوءُ لَكَ بِذَنْبِي، فَاغْفِرْ لِي، فَإنَّهُ لا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إلاَّ أنْتَ» (بارالها تو پروردگار منی، بهجز تو معبود برحقی وجود ندارد، تو مرا آفريدهای و من بندهٔ تو هستم، بر پيمانی كه با تو بستهام تا حد توان استوارم و به وعدهای كه دادهای يقين دارم، از بدی كارهایی كه انجام دادهام به تو پناه میبرم، و به نعمتهایی كه به من ارزانی داشتهای و گناهانی كه انجام دادهام اعتراف میكنم، پس مرا بيامرز، زيرا كسی بهجز تو گناهان را نمیبخشد). در این دعا بنده نخست به توحید اقرار میکند و به اینکه الله خالق و معبود اوست که شریکی ندارد و اینکه بر عهد و پیمانی که با الله بسته یعنی ایمان و طاعت او بر حسب توانایی پایبند است؛ زیرا بنده به هر اندازۀ که عبادت را انجام دهد نمیتواند همهٔ آنچه الله به او امر کرده را انجام دهد و شکر همهٔ نعمتها را بهجا بیاورد، اما بسوی الله روی میآورد، و به او پناه میجوید، زیرا اوست که بنده را از شر کارهای انجام داده اش حفظ میکند، و بنده خود به نعمتهای پروردگارش اعتراف میکند، و به گناهان و نافرمانی های که انجام داده اقرار و اعتراف میکند، و پس از این توسل به الله، از پروردگار خود میخواهد وی را بیامرزد و گناهانش را بپوشاند و با عفو و فضل و رحمتش او را از گناهانش حفظ کند، زیرا کسی جز او عزوجل گناهان را نمیآمرزد. سپس او صلی الله علیه وسلم بیان داشتند که این استغفار از اذکار صبح و شب است، و کسی که با یقین کامل و استحضار معنای این دعا و ایمان به آن در آغاز روز خود، یعنی میان طلوع آفتاب تا زوال آن، یعنی هنگام روز آن را بگوید و بمیرد، وارد بهشت میگردد، و کسی که شب آن را بگوید یعنی از وقت غروب آفتاب تا طلوع فجر، و پیش از صبح بمیرد، وارد بهشت می گردد.
از جابِر بن عبدالله رضی الله عنهما روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «از ظلم بپرهیزید، زیرا ظلم تاریکیهایی در روز قیامت است، و از بخل ورزی بپرهیزید، زیرا بخل ورزی کسانی را که پیش از شما بودند هلاک کرد؛ آنان را بر آن داشت که خونهایشان را بریزند و حرمتهایشان را حلال بشمارند».
مسلم روایت کرده
پیامبر صلی الله علیه وسلم دربارهٔ ظلم هشدار داده و از جملهٔ آن: ستم به مردم، ستم در حق خود، و ستم در حق الله تعالی است، ظلم یعنی ندادن حق هر صاحب حق، و ظلم در روز قیامت برای صاحبان اش تاریکیهایی است، و باعث دشواریها و وحشت روز قیامت است، و پیامبر صلی الله علیه وسلم از بخل ورزی برحذر داشت که شح همانا بخل ورزی شدید به همراه حرص است، و از جملهٔ آن کوتاهی در ادای حقوق مالی و حرص شدید بر دنیاست، و این نوع از ظلم، امتهای پیش از ما را هلاک کرد، آنطور که آنان را بر این داشت که همدیگر را بکشند و حرامهایی را که الله منع کرده بود مباح بشمارند.
از عبدالله بن عَمرو رضی الله عنهما روایت است که: مردی از پیامبر صلی الله علیه وسلم پرسید که: کدام اسلام بهتر است؟ فرمودند: «غذا دهی، و به کسی که میشناسی و نمیشناسی سلام گویی».
متفق علیه
از پیامبر صلی الله علیه وسلم پرسیده شد که کدام یکی از خصلتهای اسلام بهتر است؟ ایشان از دو خصلت نام بردند: نخست: بسیار غذا دادن به فقرا، و این در غذا دادن، صدقه، هدیه، مهمان کردن، و ولیمه نیز شامل میشود، غذا دادن در اوقات قحطی و گرانی فضیلت بیشتری دارد. و دوم: سلام گفتن به هر مسلمان، اگر او را میشناسی و یا نمیشناسی.
از علی رضی الله عنه روایت است که فرمود: رسول الله صلی الله علیه وسلم به من فرمودند: «بگو پروردگارا، مرا هدايت فرما و محکم و ثابت قدم گردان، و با هدایت از راه خود یاد کن، و استقامت، استقامت تیر است».
مسلم روایت کرده
و رسول الله صلی اله علیه وسلم به علی رضی الله عنه دستور می دهند اینگونه دعا نماید: و میفرماید (اللَّهُمَّ اهْدِنِي) مرا ارشاد و رهنمایی کن «وسددني»: یعنی: مرا موفق گردان و در تمام امور ام مرا مستقیم گردان. الهُدَى: عبارت است از شناخت جزئيات و كلي حقيقت، و توفیق در پيروي ظاهري و باطني وی. و السدّاد: توفیق و استقامت در همه امور به نحوی که بر حق استوار باشد، و آن راه مستقیم در گفتار و کردار و عقیده است. زیرا امر معنوی از طریق محسوس روشن می شود؛ هنگامی که این دعا را می گویید به خاطر بیاورید که: (الهدی: شما را به راه رهنمایی می کند)، در قلب خود به خاطر بسپارید که تو رهنمایی می خواهی مانند رهنمایی کسی که سفر نموده، پس او از راه به سمت راست و چپ منحرف نمی شود؛ برای این که از ضیاع در امان باشد، و به همین ترتیب سلامتی را بدست آورده، و به هدف خود سریع می رسد. (والسداد: سداد السهم) تو ملاحظه می کنی وقتی تیر را پرتاب می کنی که با چه سرعتی به هدف می رسد، پس تیرانداز که بخواهد چیزی را بگیرد، تیر را به سوی هدف نشان می گیرد، همین طور از الله متعال می خواهید قصد حصول چیزی را داشته باشید مانند تیر است؛ پس در طلب خود هدف راهنمایی و نهایت استقامت را می طلبی. پس این معنا را در دل خود بیاور تا از الله متعال استقامت را بخواهی، و آنچه را که نیت نمودی مانند استفادۀ تو از پرتاب تیر باشد.
