Hadeeth Cards
Da'wa cards that highlight great meanings from the noble prophetic hadiths in a simple style and attractive display that helps the Muslim to have a deeper understanding of his religion in an easy way
All
از مادر مؤمنان، امّ عبدالله، عایشه ـ رضی الله عنها ـ روایت است که فرمود: رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «کسی که در دین ما نوآوری کند که در آن نباشد، پس آن مردود است». و در روایت از مسلم آمده است: «هر که عملی انجام دهد که بر طبق امر ما [دین ما] نباشد، آن عمل مردود است».
رواه البخاري ومسلم
پیامبر صلی الله علیه وسلم بیان داشته‌اند که هرکس در دین اختراعی کند یا عملی انجام دهد که دلیلی از کتاب و سنت دال بر آن نباشد، آن کار به صاحبش پس داده می‌شود و نزد الله پذیرفته نمی‌شود.
از ابو هریره عبدالرحمن بن صخر رضی الله عنه روایت است که گفت: از رسول الله صلی الله علیه وسلم شنیدم که می فرمودند: «از آنچه شما را نهی کردم، به کلی بپرهیزید و آنچه شما را بدان فرمان دادم، تا می‌توانید به جا آورید؛ چرا که هلاکت پیشینیان شما تنها به سبب بسیار پرسیدن‌ها و اختلاف ورزیدن‌شان با پیامبرانشان بود».
رواه البخاري ومسلم
رسول الله صلی الله علیه وسلم برای ما روشن ساخت که هنگامی که از چیزی نهی می‌کنیم، بر ماست که بدون هیچ استثنایی، به کلی از آن بپرهیزیم؛ و هنگامی که به چیزی فرمان می‌دهیم، بر عهده ماست که تا توان داریم، آن را به جا آوریم. سپس به ما هشدار داد تا مانند برخی امت‌های پیشین نباشیم که بسیار از پیامبرانشان پرسش‌ها کردند و با ایشان مخالفت ورزیدند؛ پس الله متعال آنان را به انواع هلاکت و تباهی دچارشان ساخت، پس شایسته نیست مانند آنان باشیم تا همانند ایشان هلاک نشویم.
از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «الله متعال پاک است و فقط پاکيزه را می پذيرد، الله به مؤمنان همان دستوری را داده که به پيامبران داده است؛ چنانکه می فرمايند: «يَا أَيُّهَا الرُّسُلُ كُلُوا مِنَ الطَّيِّبَاتِ وَاعْمَلُوا صَالِحًا إِنِّي بِمَا تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ» [مومنون: 51] «(دستور داديم:) ای پيامبران، از نعمت های پاکی که نصيب تان کرده ايم، بخوريد و کارهای شايسته انجام دهيد؛ همانا من به کردارتان دانا هستم». و می فرمایند: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُلُوا مِنْ طَيِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاكُمْ» [بقره: 172] «ای کسانی که ایمان آورده اید، از چیزهای پاکیزه ای که روزیِ شما کرده ایم بخورید». سپس درباره ی شخصی سخن گفتند که سفری طولانی کرده و ژوليده موی و غبار آلود است؛ دستانش را به سوی آسمان بلند می کند و می گويد: پروردگارا، پروردگارا؛ درحالی که آب و غذا و لباسش (از مال) حرام بوده و با حرام تغذيه شده است؛ چگونه دعای چنين شخصی پذيرفته می شود؟».
مسلم روایت کرده
پیامبر صلی الله علیه وسلم به ما خبر می دهد که الله متعال پاکیزه و مقدس است، و از هر کاستی و نقص و عیب منزه است، و به کمالات متصف است، از اعمال و اقوال و اعتقادات جز آنچه پاکیزه بوده و خالص برای الله متعال بوده و موافق دستور پیامبر صلی الله علیه وسلم باشد را نمی پذیرد، و نباید به الله متعال جز به این وسیله تقرب جوید، و از بزرگترین چیزی که با عمل نیک برای مؤمن حاصل می شود، طعام پاک است، و باید از مال حلال باشد، و به این ترتیب کار او پاکیزه خواهد شد، لذا الله متعال به مؤمنان همان دستوری را داده است که برای پيامبران از خوردن حلال و انجام کارهای نیک داده است، چنانچه فرموده است: «ای کسانی که ایمان آورده اید، از چیزهای پاکیزه ای که روزیِ شما کرده ایم بخورید». سپس وی صلی الله علیه وسلم از خوردن حرام هشدار می دهد که عمل را تباه می کند و مانع قبولی آن می شود، هر چند اسباب ظاهری برای قبولی را بخرچ دهد، منجمله: اول: طولانی شدن سفر به منظور طاعات از قبیل حج، جهاد، حفظ صلۀ رحمى و غیره. دوم: غیر منظم بودن موها به خاطر شانه نشدن، تغیر رنگ خودش و رنگ لباسش به اثر خاک آلودگی، و او درمانده است. سوم: دستان خود را بسوی آسمان بلند می کند. چهارم: به الله متعال و نامهایش توسل و اصرار نموده و می گوید: ای پروردگار، ای پروردگار! با وجود این اسباب استجابت دعا، دعای او شنیده نمی شود؛ زیرا خوردنی و نوشیدنی و پوشیدنی او حرام است، و از حرام تغذیه شده است، پس ممکن نیست به فردی كه این خصوصیت را دارا باشد اجابت شود، پس چگونه اجابت خواهد شد؟!
از ابو العباس، عبدالله بن عباس رضی الله عنهما روایت است که فرمود: روزی پشت سر رسول الله صلی الله علیه وسلم سوار بودم که به من فرمودند: «ای پسر، من این جمله را به تو می آموزانم: الله را حفظ کن، او تو را حفظ می کند، الله را حفظ کن، او را نزد خود خواهی یافت، اگر خواستی از الله بخواه، و اگر کمک می خواهی از الله یاری بخواه و بدان: اگر همۀ مردم جمع شوند تا به چیزی به تو سودی برسانند، جز به چیزی که الله برایت نوشته بود، به تو سود نرسانند، و اگر برای چیزی به تو ضرری برسانند، به تو ضرر نرسانند، مگر به چیزی که الله برایت نوشته باشد، قلم ها برداشته شد و کاغذها خشک شدند». و در روایت غیر از ترمذی آمده است: «الله را نگاهدار تا او را پیش روی خود بیابی، در روزهای آسایش الله را بشناس تا در سختی‌ها تو را بشناسد، و بدان که هرچه به تو خطا کرده [و به تو نرسیده] هرگز نمی‌بایست به تو برسد، و آنچه به تو اصابت کرده، هرگز از تو نمی‌گشت، و بدان که پیروزی با شکیبایی است، و گشایش با اندوه، و با دشواری آسانی است».
رواه الترمذي وغيره
ابن عباس رضی الله عنهما می گوید که او در سن خورد سالگی با پیامبر صلی الله علیه وسلم بر سر (مركب) سواری بود که او صلی الله علیه وسلم برایش فرمودند: من به تو کارها و چیزهای را می آموزانم که الله متعال به سبب آن به تو نفع می رساند: الله متعال را با حفظ اوامر و دوری از نواهی او حفظ کن تا تو را در طاعت و عبادت بیابد، و در نافرمانی و گناه نیابد، اگر این کار را بکنید، پاداش ات این است که الله متعال تو را از بلاهای دنیا و آخرت حفظ می کند، و هر جا که بروی تو را در كارهايت یاری کند. و اگر خواستی چیزی را بخواهی فقط از الله بخواه، زیرا تنها اوست که خواست سؤال کنندگان را می پذیرد. و اگر کمک می خواستی، فقط از الله بخواه. و یقین داشته باشید که هیچ نفعی به تو نمی رسد هر چند تمام اهل زمین برای منفعت تو جمع شوند، مگر آنچه الله متعال برای تو مقرر داشته است، و هیچ ضرری به تو نمی رسد، هر چند تمام اهل زمین برای ضرر رساندن به تو جمع شوند جز آنچه الله متعال برایت مقدر کرده است. و اینکه این امر را الله متعال مقرر فرموده و به حکم، حکمت و علم او مقرر شده است و در آنچه که الله مقرر کرده است تبدیلی نمی آید. و این که هر که الله را با حفظ فرمان‌هایش و دوری از نواهیِ او نگاهدارد، الله سبحان پیش روی بنده است و بر حال او آگاه بوده، او را یاری و تأیید می‌کند. و اگر انسان در زمان آسایش اطاعت الله متعال را کند، الله متعال در سختی‌ها برایش گشایش و راه نجاتی قرار می‌دهد، و هر بنده‌ای باید به قضای الله متعال — از خوشی و ناخوشی — راضی باشد. و در برابر مصائب و بلایا، بنده باید شکیبایی پیشه کند که صبر کلید گشایش است، و هنگامی که اندوه به نهایت رسید، گشایش از سوی الله تعالی فرا می‌رسد، و پس از سختی، الله سبحان آسانی را قرار می‌دهد.
از ابو عمرو — و به روایتی: ابو عمره — سفیان بن عبدالله ثقفی رضی الله عنه روایت است که گفت: گفتم: یا رسول الله، در اسلام به من سخنی بگو که از کسی جز تو نپرسم، فرمودند: «قُلْ: آمَنْتُ بِاللهِ، ثُمَّ اسْتَقِمْ» یعنی: «بگو: به الله ایمان آوردم، سپس استقامت بورز».
مسلم روایت کرده
صحابی گرامی، سفیان بن عبدالله رضی الله عنه از پیامبر صلی الله علیه وسلم خواست که به ایشان سخنی را بگوید که معانی اسلام را در بر داشته باشد تا به آن تمسک جوید و دربارهٔ آن از کسی دیگر نپرسد. پیامبر صلی الله علیه وسلم به او فرمودند: بگو: الله را به یگانگی شناختم و ایمان آوردم که او پروردگار و اله و خالق و معبود بر حق من است و شریکی ندارد، سپس با ادای فرایض و ترک محارم و پایداری بر آن به طاعت الله بپرداز.
از ابو عبدالله، جابر بن عبدالله انصاری رضی الله عنهما روایت است که گفت: مردی از پیامبر - صلی الله علیه وسلم - پرسید: اگر نمازهای فرض را انجام دادم، و رمضان را روزه گرفتم، و حلال را حلال دانستم، و حرام را حرام دانستم و چیزی بر آن نیفزودم، آیا وارد بهشت خواهم شد؟ فرمودند: «آری».
مسلم روایت کرده
پیامبر اکرم صلی الله علیه وسلم می فرماید: هر کس نمازهای پنج گانه را بجا آورد و نافله ای بر آن ها اضافه نکند، ماه رمضان را روزه بگیرد و نافله ای بر آن ها اضافه نکند، به حلال بودن حلال ایمان داشته و آن را انجام دهد، و به حرام بودن حرام باور داشته و از آن دوری نماید، وی وارد بهشت می شود.
از معاذ بن جبل رضی الله عنه روایت است که گفت: گفتم: ای رسول الله! مرا به عملی آگاه کن که به بهشت درآورد و از آتش دورم سازد، فرمودند: به راستی که از امر عظیمی پرسیدی، و البته [این عمل] بر کسی که الله بر او آسان گرداند، آسان است: که الله را بپرستی و چیزی را شریک او نگردانی، و نماز را برپا داری، و زکات بدهی، و رمضان را روزه بگیری، و به حج خانه [ی الله] بروی، سپس فرمود: آیا تو را به درهای خیر راهنمایی ننمایم؟ روزه سپر [از آتش] است، و صدقه گناه را می‌زداید چنانکه آب آتش را خاموش می‌کند، و نماز مرد در ژرفای شب، سپس این آیات را تلاوت فرمود: "پهلوهایشان از بسترها دور می‌شود..." تا آنجا که می‌فرمایند: "آنچه می‌کرده‌اند"، سپس فرمودند: آیا تو را از سرِ امر [دین] و ستون آن و اوج کوهان آن آگاه نکنم؟ گفتم: چرا، ای رسول الله! فرمودند: سرِ امر، اسلام است، و ستون آن نماز، و اوج کوهان آن جهاد است، سپس فرمودند: آیا تو را از کلیدِ همهٔ اینها آگاه نکنم؟ گفتم: چرا، ای رسول الله! پس [پیامبر] زبان خویش را گرفت و فرمودند: این را نگه دار، گفتم: ای پیامبر الله! آیا ما به سبب آنچه می‌گوییم بازخواست می‌شویم؟ فرمودند: مادرت به عزایت بنشیند! آیا مردم را — جز محصول زبان‌هایشان — به روی چهره‌هایشان (یا فرمود: بر بینی‌هایشان) در آتش نمی‌افکنند؟!»
ترمذی روایت کرده
معاذ رضی الله عنه فرمود: در سفر با پیامبر صلی الله علیه وسلم بودم، و روزی در حال سیر بودیم به وی صلی الله علیه وسلم نزدیک شدم، و گفتم: ای رسول الله برای من چیزی را بگو که مرا وارد بهشت کند و از جهنم دور کند. فرمودند: از من درباره کاری پرسیدی که بالای نفس ها بزرگی می کند، و برای کسانی آسان است که الله متعال آن را برای شان ساده و آسان نموده باشد؛ فرایض اسلام را انجام ده: نخست: تنها عبادت الله را انجام ده و برای او شریک نیاور. دوم: در شبانه روز نمازهای فرض پنجگانه را: صبح، ظهر، عصر، مغرب، خفتن، با تمام شرط ها، ارکان و واجبات آن برپا دار. سوم: زکات واجب را بده، و آن عبادت واجب مالی است بر هر مال که در شرع به مقدار معینی برسد، و به مستحقان آن داده می شود. چهارم: روزه ماه رمضان را بگیر، و آن پرهیز کردن از خوردن و آشامیدن و غیره اموری شکننده ها به نیت عبادت است، از طلوع فجر تا غروب آفتاب. پنجم: حج بیت الله به قصد رفتن به مکه جهت ادای مناسک، برای عبادت الله متعال را انجام بده. سپس وی صلی الله علیه وسلم فرمودند: آیا تو را به راهی که به درهای خیر می رساند معرفی نکنم؟ و این امر با دنبال ادا فرایض مذکور ادا نوافل است: اول: روزۀ نفلی، و این یک مانع واقع شدن در معصیت ها می شود از طرق کسر شهوت و تضعیف قوت صورت می گیرد. دوم: صدقۀ نفلی گناه را بعد از انجام آن خاموش می کند، و آن را برطرف می کند و اثر آن را از بین می برد. سوم: نماز تهجد در ثلث آخر شب، سپس وی صلی الله علیه وسلم این آيه را تلاوت نمودند: {تتجافى جنوبهم} یعنی: دور می شوند {عن المضاجع} يعنى: از بسترها {يدعون ربهم} با نماز و ذكر و تلاوت و دعاء {خوفا وطمعا ومما رزقناهم ينفقون، فلا تعلم نفس ما أخفي لهم من قرة أعين} یعنی در روز قامت مایه ی روشنی چشم های شان، و در بهشت به نعمت ها، {جزاء بما كانوا يعملون}به پاس آنچه انجام می دادند. سپس وی صلی الله علیه وسلم فرمودند: آیا تو را از اصل دین و ستون آن که به آن تکیه داده شده است، و به بالاترين بخش آن آگاه نکنم؟ معاذ رضی الله عنه فرمود: بلی ای رسول الله. رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «اساس دين، اسلام با شهادتين است، و با آن دو انسان صاحب اصل دین می شود. و ستونش: نماز است؛ پس اسلام بدون نماز وجود ندارد، همان گونه که خانه بدون ستون ممکن نیست، پس هر که نماز بخواند دینش محکم و منزلتش بالا می رود؛ و عالی ترین بخشِ آن جهاد می باشد، و سعی نمودن در مبارزه و جنگ با دشمنان دین جهت اعلای کلمۀ الله متعال. سپس افزودند: «آيا تو را از پايه و زيرساختِ همه امور که گذشت آگاه نسازم؟» سپس رسول الله صلى الله عليه وسلم زبان خویش را گرفته و فرمودند: این را منع کن و در مورد چیزی که به تو مربوط نیست حرف نزن. معاذ رضی الله عنه فرمود: مگر ما به خاطر سخنانی که می گوييم، بازخواست و مجازات می شويم؟ وی صلی الله علیه وسلم فرمودند: «مادرت به عزایت بنشيند! منظور از دعای بد بر او نیست، بلکه از اصطلاحات عرب ها هست جهت تنبیه به چیزی که باید به آن توجه نمود و آن را بداند، سپس فرمودند: آیا مردم را با چهره در دوزخ واژگون می کند، جز سخنان شان از قبیل کفر گویی و تهمت و دشنام و غیبت و سخن چینی و تهمت و مانند آن؟
از ابن عباس رضی الله عنهما از رسول الله صلی الله علیه وسلم روایت است که به نقل از پروردگار تبارک و تعالی فرمودند: «به راستی که الله متعال حسنات و سیّئات را مقرر فرمودند، سپس آن را بیان نمودند، پس هر که نیکی را در دل بپرورد ولی انجامش ندهد، الله متعال آن را نزد خویش حسنه‌ای کامل ثبت می‌کند؛ و اگر آن را در دل پروراند و به جای آورد، الله متعال آن را ده تا هفتصد برابر و تا بی‌شمار برابر می‌نویسد، و هر که قصد گناهی کند ولی مرتکب نشود، الله متعال آن را نزد خویش حسنه‌ای کامل می‌نویسد؛ و اگر قصد آن کند و مرتکب شود، الله متعال تنها یک گناه برایش می‌نویسد».
رواه البخاري ومسلم في صحيحيهما بهذه الحروف
رسول الله صلی الله علیه وسلم می فرمایند که الله متعال خوبی ها و بدی ها را اندازه نموده، سپس به دو فرشتگان نشان داده که چگونه آنها را بنویسند: پس هر کسى بخواهد و قصد کند وتصميم گيرد كه عمل نیک را انجام دهد یک حسنه برای او نوشته می شود، اگرچه آنرا انجام ندهد، اما اگر انجام دهد ده برابر تا هفتصد برابر و بیشتر از آن برایش افزایش می دهد، و زیادت بر حسب آنچه در قلب از اخلاص و منفعت رساندن به دیگران باشد است. و هر کسى اراده و قصد و تصمیم انجام دادن گناه داشته باشد، سپس اورا برای الله متعال ترک کند، برای وی اجر نوشته می شود، اگر اورا بخاطر مشغول شدن به کاری دیگری ترک نمود، در حالی که اسباب آنرا انجام نداده باشد هیچ چیزی علیه وی نوشته نمی شود، اما اگر گناه را بخاطر عدم توانایی ترک کند، پس نظر به نیت برای او نوشته می شود، ولی اگر آنرا انجام دهد برایش یک بدی نوشته می شود.
از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که: رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «به راستی الله متعال فرموده اند: هر که با دوستِ من دشمنی کند، او را به جنگ خود فراخوانده‌ام، و بنده‌ام به چیزی به من تقرّب نمی‌جوید که نزد من محبوب‌تر از آنچه بر او واجب گردانیده‌ام باشد. و بنده‌ام همواره با نوافل به من تقرّب می‌جوید تا دوستش دارم، و چون دوستش داشتم، گوشِ او می‌شوم که با آن می‌شنود، و چشمِ او که با آن می‌بیند، و دستِ او که با آن می‌گیرد، و پایش که با آن راه می‌رود، و اگر از من درخواست کند قطعاً به او عطا می‌کنم، و اگر به من پناه آورد قطعاً پناهش می‌دهم».
بخاری روایت کرده
پیامبر صلى الله عليه وسلم در این حدیث قدسی فرموده است که الله عزوجل فرموده اند: هر که به دوست از دوستانم آزار رساند و خشمگینش سازد و دشمنی کند، قطعاً او را آگاه کرده‌ام و اعلان دشمنی نموده‌ام. ولی: مؤمن پرهیزگار است، و به اندازه‌ای که بنده از ایمان و تقوا برخوردار باشد، به همان اندازه بهره‌اش از ولایت الله است، و هیچ چیزی که بنده‌مسلمان به آن به سوی پروردگارش تقرّب جوید، نزد الله محبوب‌تر از آنچه بر او واجب و فرض گردانیده — از انجام طاعات و ترک محرمات — نیست، و بنده‌مسلمان همواره با نوافل همراه با فرایض به سوی پروردگارش تقرّب می‌جوید تا اینکه محبت الله را به دست آورد، و زمانی که الله او را دوست بدارد، الله او را در این چهار عضو تأیید و توفیق می‌بخشد: در شنوایی‌اش تأییدش کند، پس جز آنچه الله راضی است نمی‌شنود. و او را در بینایی‌اش توفیق می‌دهد، پس نگاه نمی کند جز به آنچه که الله متعال نگاه کردن به آن را دوست دارد و می پسندد. و دستان او را توفیق می‌دهد، پس با دستانش جز آنچه باعث خشنودی الله است را انجام نمی‌دهد. و به پاهایش توفیق می‌دهد، بنابراین نمی‌رود جز به سمت آنچه الله می‌پسندد، و تلاش نمی‌کند مگر در آنچه که خیر نهفته باشد. و با این، اگر از الله چیزی بخواهد برایش عطا می‌کند، بنابر این مجاب الدعا می‌شود، و اگر به الله پناه ببرد او را پناه می دهد و از آنچه می‌ترسد در امان می‌دارد.
