Hadeeth Cards
Da'wa cards that highlight great meanings from the noble prophetic hadiths in a simple style and attractive display that helps the Muslim to have a deeper understanding of his religion in an easy way
All
از عمرو بن شعيب از پدرش از پدربزرگش روايت است که رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمودند: «لا تَنْتِفُوا الشَّيْبَ؛ فَإنَّهُ نُورُ المُسْلِمِ يَوْمَ القِيَامَةِ»: «موهای سفيدِ (سر و صورت) را نَکَنيد؛ زيرا نورِ مسلمان در روز قيامت است».
به روایت ابن ماجه - به روایت ترمذی - به روایت نسائی - به روایت ابوداوود
رسول الله صلی الله علیه وسلم از کندن موهای سفید نهی کرده است؛ فرقی نمی کند موی سفید در سر باشد یا ریش یا جای دیگری از بدن؛ در روز قیامت این موی سفید نوری برای صاحبش خواهد بود.
از ابوموسی رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمودند: «مَا مِنْ مَيِّتٍ يَمُوتُ فَيَقُومُ بَاكِيهِمْ فَيَقُولُ: وَاجَبَلاَهُ، واسَيِّدَاهُ، أو نَحْوَ ذلِكَ إلاَّ وُكِّلَ بِهِ مَلَكَانِ يَلْهَزَانِهِ: أهكَذَا كُنْتَ؟»: «هرکس بميرد و نوحه خوان خانوادگیِ او بايستد و بگويد: ای دريغ بر او که چون کوه پشتيبان ما بود! ای دريغ بر سرور و آقای مان! يا چنين سخنانی بگويد، دو مَلَک بر ميّت مامور می شوند و با مُشت گره کرده بر سينه اش می زنند و می گويند: تو واقعاً اينگونه بودی؟».
به روایت ترمذی
چون مسلمان بمیرد و کسی برخیزد و بر او گریه کرده و نوحه بخواند و بگوید که میت برای او همچون کوهی بوده که به هنگام سختی ها به وی پناه می برده و پناه او بوده است یا سخنان مشابهی بگوید، دو ملک نزد میت می آیند و با مشت به سینه ی او می زنند و از او سوال می کنند: آیا تو چنان بودی که گفته شد؟
از انس رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمودند: «إنَّ هذِهِ المَسَاجِدَ لا تَصْلُحُ لِشَيءٍ مِنْ هَذَا البَوْلِ وَلا القَذَرِ، إنَّمَا هي لِذِكْرِ اللهِ عز وجل، وَقِراءةِ القُرْآنِ»: «چيزهايی مانند ادرار و نجاست شايسته ی اين مساجد نيست؛ بلكه اين مساجد برای ذكر الله متعال و تلاوت قرآن ساخته شده اند». يا سخنی به همين مفهوم فرمود.
به روایت مسلم
این حدیث داستانی دارد که انس رضی الله عنه حکایت می کند و می گوید: در مسجد همراه رسول الله صلی الله علیه وسلم بودیم که بادیه نشینی آمد و در مسجد ادرار کرد؛ اصحاب رسول الله صلی الله علیه وسلم با دیدن این صحنه گفتند: دست نگهدار، این کار را نکن. و در روایتی آمده که او را از این کار بازداشتند و توبیخش کردند. اما رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود: «لاَ تُزْرِمُوهُ دَعُوهُ»: «ادرارش را قطع نکنيد و او را به حال خودش بگذاريد». بنابراین او را رها کردند تا ادرار نمود، سپس رسول الله صلی الله علیه وسلم او را صدا زده و به وی فرمود: «چیزی مانند ادرار شایسته ی این مساجد نیست». و رسول الله صلی الله علیه وسلم توضیح می دهد که این مساجد برای مواردی چون قضای حاجت و انباشته کردن نجاست و پلیدی ایجاد نشده اند و جایی برای بلند کردن صدا نیستند؛ بلکه برای نماز و قرآن و ذکر ساخته شده اند؛ بنابراین بر هر مومنی واجب است که احترام مساجد را نگه دارد و ادب را در مسجد رعایت نماید که مساجد خانه های الله هستند.
از بريده رضی الله عنه روایت است که می گويد: مردی در مسجد اعلام کرد که آيا کسی شترِ سرخِ مرا نديده است؟ رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمود: «لا وَجَدْتَ؛ إنَّمَا بُنِيَتِ المَسَاجِدُ لِمَا بُنِيَتْ لَهُ»: «آن را نيابی؛ مساجد فقط برای همان هدفی بنا شده که برای آن ساخته شده اند».
به روایت مسلم
در این حدیث بریده رضی الله عنه خبر می دهد که رسول الله صلی الله علیه وسلم از مردی می شنود که در مسجد می گوید: «من دَعَا إلى الجَمَل الأحمر؟» و به این ترتیب شتر سرخش را یادآور می شود و تقاضا می کند هرکس آن را پیدا کرد، خبر دهد. اما رسول الله صلی الله علیه وسلم با شنیدن این سخن در مسجد، می فرماید: «لا وَجَدْتَ» یعنی الله متعال آن را به تو بازنگرداند. چنانکه در روایت دیگر این مضمون وارد شده است. «إنَّمَا بُنِيَتِ المَسَاجِدُ لِمَا بُنِيَتْ لَهُ»؛ سپس علت دعا کردن علیه وی را بیان می کند، اینکه خانه های الله برای امور دنیا مثل پیدا کردن گمشده ها و خرید و فروش ساخته نشده اند، بلکه برای نماز و ذکر الله و طلب آخرت بنا شده اند.
از معاذ بن انس جُهَنی رضی الله عنه روایت است که می گويد: رسول الله صلى الله عليه وسلم از چمباتمه زدن در روز جمعه و درحال خطبه خواندن امام منع فرمود.
به روایت ترمذی - به روایت ابوداوود - به روایت احمد
این حدیث چنانکه ابوداود به آن اشاره می کند، منسوخ است؛ معاذ بن جبل رضی الله عنه خبر می دهد که رسول الله صلی الله علیه وسلم از چمباتمه زدن در روز جمعه به هنگام خطبه نهی کرده است. و چمباتمه زدن به این صورت است که کسی ران هایش را به شکمش و ساق هایش را به ران هایش بچسباند و اطراف خود را با عمامه یا چیز دیگری ببندد. رسول الله صلی الله علیه وسلم از نشستن به این روش در روز جمعه به هنگام خطبه ی امام نهی کرده است. به دو دلیل؛ 1- نشستن به این روش احتمال دارد باعث چرت زدن و به خواب رفتن شود و به این ترتیب شنیدن خطبه را از دست بدهد. 2- با نشستن به این روش احتمال کشف عورت وجود دارد. چون غالبا عرب ها یک لباس بر تن داشتند و اگر به این صورت می نشستند، عورت شان مشخص می شد؛ به همین دلیل از آن نهی شده است چنانکه در صحیح مسلم (2099) آمده است: «و از بستن کمر و زانوها با يکديگر (که در صورت اِزار نداشتن) باعث کشف عورت می شود، منع فرمود». و این نهی مخصوص کسی است که تنها یک لباس بر تن دارد و در همه وقت شامل او می شود. نووی رحمه الله می گوید: «اینگونه نشستن عادت عرب ها بود، بنابراین اگر با نشستن به این صورت بخشی از عورت مشخص می شود، این هیئت را به خود گرفتن حرام است». اما اگر کشف عورت صورت نمی گیرد، اشکالی ندارد. چون زمانی که نهی به سبب علتی معقول باشد و علت از بین برود، نهی نیز برداشته می شود. چنانکه در صحیحین از رسول الله صلی الله علیه وسلم و از طریق عبَّاد بن تميم از عمویش روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم را دیده که در مسجد به پشت دراز کشیده و یکی از پاهایش را بر روی پای دیگرش قرار داده است.
از ابوقتاده رضی الله عنه روايت است که از رسول الله صلى الله عليه وسلم شنيده که می فرمود: «إيَّاكُمْ وَكَثْرَةَ الحَلِفِ فِي البَيْعِ، فَإنَّهُ يُنَفِّقُ ثُمَّ يَمْحَقُ»: «از سوگند خوردنِ زياد در معامله بپرهيزيد؛ زيرا اين کار - اگرچه در ظاهر، به معامله - رونق می دهد، اما برکتش را از بین می برد».
به روایت مسلم
از سوگند خوردن زیاد در خرید و فروش پرهیز کنید و لو اینکه سوگند مذکور راست و درست باشد؛ چون زیاد سوگند خوردن احتمال دروغ را افزایش می دهد. به عنوان مثال شایسته نیست کسی چنین بگوید: به الله سوگند فلان چیز را به صد تومان خریدم؛ هرچند راست بگوید. و اگر چنین سوگند یاد کند اما آن را به هشتاد تومان خریده باشد، گناهش بیشتر است چون در معامله سوگندِ دروغ خورده است. و رسول الله صلی الله علیه وسلم از آن نهی کرده و خبر داده که سوگند خوردن در معامله، سبب فروخته شدن کالا می شود اما الله متعال برکت آن را از بین می برد. چون مبنای این روشِ کسب درآمد، معصیت و نافرمانی رسول الله صلی الله علیه وسلم می باشد و معصیت و نافرمانی از رسول الله صلی الله علیه وسلم، نافرمانی از الله متعال است.
از ابوهريره رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمودند: «لأَنْ يَلَجَّ أَحَدُكُمْ في يَمِينِهِ فِي أهْلِهِ آثَمُ لَهُ عِنْدَ اللهِ تَعَالَى مِنْ أنْ يُعْطِي كَفَّارَتَهُ الَّتي فَرَضَ اللهُ عَلَيْهِ»: «اگر يکی از شما در رابطه با خانواده اش سوگندی ياد کند (که به زيان آنهاست و حاضر نشود سوگندش را بشکند، بدان جهت که نام الله را سوگند خورده) گناهش نزد الله بيش از آن است که کفاره ی سوگندش را که الله بر او فرض کرده، ادا کند».
متفق علیه
حدیث مذکور به این معناست که اگر مسلمانی در مورد خانواده اش سوگندی یاد کند که در صورت نشکستن آن، ضرری متوجه خانواده اش می شود و در بازگشتن وی از سوگندش معصیت و نافرمانی الله متعال نباشد، اما لجبازی کرده و بر سوگند خود اصرار داشته باشد، در این صورت گناه وی بیشتر و بزرگتر از این است که سوگند خود را شکسته و از آن باز گردد و کفاره اش را بپردازد. چون در صورت شکستن سوگند بر او لازم است که کفاره اش را بپردازد و الله متعال این را بر او فرض کرده است؛ و نباید در چنین شرایطی لجبازی کند و بر سوگند خود اصرار داشته باشد؛ مادامی که بازگشت وی از سوگند مذکور، با معصیت و نافرمانی الله همراه نباشد. بلکه در این صورت لجبازی و اصرار وی بر سوگندش، گناه و معصیت بزرگی است، چون با ضرر و زیان به خانواده همراه است. حال آنکه الله متعال راه وی را باز گذاشته است. و در صحیحین روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «وإذَا حَلَفْتَ عَلى يَمِينٍ، فَرَأَيت غَيرها خَيرًا مِنهَا، فَأْتِ الَّذي هُو خيرٌ، وكَفِّرْ عَن يَمينِكَ»: «و هرگاه بر انجامِ کاری سوگند خوردی و سپس خلافِ آن کار را بهتر دانستی، همان کار بهتر را انجام بده و کفّاره ی سوگندت را بپرداز».
از ابن عباس رضی الله عنهما روایت است که می گوید: رسول الله صلى الله عليه وسلم درباره ی مردی که در دوران قاعدگی با همسرش آميزش می کند، فرمود: «يَتَصَدَّقُ بدينار أوْ بنصْفِ دينارٍ»: «يک دينار يا نصف دينار صدقه بدهد».
به روایت ابن ماجه - به روایت نسائی - به روایت ابوداوود - به روایت احمد - به روایت دارمی
رسول الله صلی الله علیه وسلم در این حدیث کفاره کسی را که با همسرش در حال حیض همبستری کند، بیان می دارد و از این حدیث حرمت همبستری با زن در حال حیض دانسته می شود، زیرا برای این کار کفاره تعیین شده است و نیز دلیلی است بر وجوب صدقه دادن، زیرا در برابر گناهی بوده است.
از انس رضی الله عنه روایت است که می گوید: هنگامی که زنی در ميان يهود دچار عادت ماهيانه می شد، با او غذا نمی خوردند و با او در يک خانه زندگی نمی کردند. صحابه رضوان الله عليهم اجمعين از رسول الله صلی الله علیه وسلم در اين باره پرسيدند. آنگاه الله متعال اين آيه را نازل فرمود: «وَيَسْئَلُونَكَ عَنِ الْمَحِيضِ قُلْ هُوَ أَذًى فَاعْتَزِلُوا النِّسَاءَ فِي الْمَحِيضِ» [البقرة: 222] «از تو درباره ی قاعدگی زنان می پرسند؛ بگو: قاعدگی ضرر و زيان است؛ پس در دوران قاعدگی، از زنان کناره گيری کنيد». رسول الله صلی الله عله وسلم (در تفسير اين آيه) فرمود: «اصْنَعُوا كُلَّ شَيْءٍ إِلاَّ النِّكَاحَ»: «هر عملی (در بهره بردن از زنان) انجام دهید بجز آميزش جنسی». چون این مسئله به گوش يهود رسيد، گفتند: اين مرد می خواهد در همه ی امور با ما مخالفت کند. پس از شنيدن اين سخن، اسيد بن حضير و عباد بن بشر آمدند و گفتند: يا رسول الله، يهود چنين و چنان می گويند. آيا بهتر نیست که در دوران قاعدگی با زنان مجالست نکنیم؟ چهره ی رسول الله صلی الله علیه وسلم از اين سخن چنان تغيير کرد که گمان کرديم بر آنها خشم و غضب نمود. به هر حال، آن دو بيرون رفتند. از روبروی آنها مقداری شير برای رسول الله صلی الله علیه وسلم به عنوان هديه آوردند. پس رسول الله صلی الله علیه وسلم (شخصی را) بدنبال آنها فرستاد و به آنها شير نوشاند. و اينگونه آنها دانستند که رسول الله صلی الله علیه وسلم از آنان ناراحت نيست.
به روایت مسلم
انس رضی الله عنه خبر می دهد که: «وقتی در میان یهود زنی دچار عادت ماهانه می شد، با او غذا نمی خوردند و در خانه با او مجالست و همنشینی نمی کردند»؛ یعنی: یهود با زنی که دچار عادت ماهانه می شد چیزی نمی خورد و باقی مانده آب آنها را نمی نوشید و غذایی را که این زن درست می کرد، نمی خورد، زیرا وی و عرقش را نجس می دانستند. "و در خانه ها با آنها مجامعت نمی کردند" منظور از مجامعت در اینجا، همنشینی و مجالست و اختلاط است. وقتی زنی در میان یهود حیض می شد، از او دوری می کردند و با او همنشین نمی شدند، بلکه او را از خانه بیرون می کردند، چنانکه در روایت انس به نقل از ابوداود آمده که می گوید: «وقتی در میان یهود زنی دچار عادت ماهانه می شد، او را از خانه بیرون می کردند و نه با او چیزی می خوردند و نه می نوشیدند و نه همنشین می شدند». "«اصحاب رضی الله عنهم از رسول الله صلی الله علیه وسلم پرسیدند»" یعنی: وقتی اصحاب دانستند که یهود چنین عادتی دارند و چون زنان حیض شوند از آنان دوری می نمایند، از رسول الله صلی الله علیه وسلم در این مورد پرسیدند. پس الله متعال این آیه را نازل نمود: «وَيَسْئَلُونَكَ عَنِ الْمَحِيضِ قُلْ هُوَ أَذًى فَاعْتَزِلُوا النِّسَاءَ فِي الْمَحِيضِ» [البقرة: 222] «از تو درباره ی قاعدگی زنان می پرسند؛ بگو: قاعدگی ضرر و زيان است؛ پس در دوران قاعدگی، از زنان کناره گيری کنيد». "و رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود: «هر عملی (در بهره بردن از زنان) انجام دهید بجز آميزش جنسی»". و به این ترتیب شریعت به مسلمانان اجازه داده که در زمان حیض با زنان همنشینی صورت گیرد، با آنان غذا و نوشیدنی خورده شود، آنها را لمس نموده و با آنان در یک بستر بخوابند. و همه چیز را برای مسلمان مباح نموده، بجز جماع. بنابراین حدیث مذکور تبیین کننده ی اجمالی است که در آیه می باشد؛ چون اعتزال وارده در آیه شامل همنشینی و خوردن و نوشیدن و هم صحبتی می شود، لذا رسول الله صلی الله علیه وسلم با این حدیث تبیین می کند که مراد از آن اعتزال و کناره گیری در مورد جماع و آمیزش جنسی در محل مخصوص است نه چیز دیگری. "چون این خبر به یهود رسید" یعنی به یهود خبر رسید که رسول الله صلی الله علیه وسلم به اصحابش اجازه داده در زمان حیض با زنان خود هر کاری انجام دهند بجز جماع. "یهود گفتند: اين مرد می خواهد در همه ی امور با ما مخالفت کند" یعنی: وقتی می بیند ما کاری انجام می دهیم، کاری مخالف با ما انجام می دهد و به مخالفت با ما راهنمایی می کند و مشتاق مخالفت با ما در هر کاری است. "اسید بن حضیر و عباد بن بشر آمده و گفتند: یهود چنین و چنان می گویند، پس با آنان جماع نکنیم؟" یعنی: اسید بن حضیر و عباد بن بشر رضی الله عنهما نزد رسول الله صلی الله علیه وسلم آمده و سخنان یهود را برای ایشان بازگو کردند، سپس از رسول الله صلی الله علیه وسلم در مورد مباح نمودن جماع برای مخالفت بیشتر با یهود در همه چیز پرسیدند. به عبارت دیگر گفتند: ما در اینکه آنان با زنان در ایام حیض همنشینی نمی کنند، مخالفت نمودیم و عکس آنان با زنان همنشینی می کنیم، می خوریم، می نوشیم و می خوابیم، حال نظرت چیست که برای مخالفت بیشتر با یهود، با زنان مان در ایام عادت ماهانه همبستری و جماع نیز بکنیم؟ تا اینگونه بطور کامل و در تمام امور با آنان مخالفت نموده باشیم؟ "در این هنگام رنگ چهره رسول الله صلی الله علیه وسلم تغییر کرد" یعنی: رسول الله صلی الله علیه وسلم اجتهاد آنان را تایید نکرد، بلکه خشمگین شد و نشانه های خشم بر چهره ایشان نمایان شد، زیرا سخن ایشان مخالف شریعت بود؛ زیرا الله تعالی می فرماید: «فَاعْتَزِلُوا النِّسَاءَ فِي الْمَحِيضِ» [البقرة: 222] «پس در دوران قاعدگی، از زنان کناره گيری کنيد». و نیز رسول الله صلی الله علیه وسلم برای آنان بیان نمود که منظور از اعتزال مذکور در این آیه چیست، اینکه حق ندارند در زمان حیض با زنان خویش همبستری نمایند. "چنانکه گمان کرديم بر آنها خشم و غضب نمود". یعنی به سبب این سخن شان از آنان ناراحت و خشمگین شد. "به هر حال، آن دو بيرون رفتند. از روبروی آنها مقداری شير برای رسول الله صلی الله علیه وسلم به عنوان هديه آوردند. و رسول الله صلی الله علیه وسلم (شخصی را) بدنبال آنها فرستاد و به آنها شير نوشاند". آن دو رسول الله صلی الله علیه وسلم را ترک نمودند که در اثنای خروج از روبروی آنها مردی برای رسول الله صلی الله علیه وسلم مقداری شیر هدیه آورد. وقتی صاحب هدیه نزد رسول الله صلی الله علیه وسلم آمد، ایشان فردی را فرستاد تا آن دو را بازگرداند. وقتی بازگشتند، رسول الله صلی الله علیه وسلم به آنان شیر نوشانید تا اینگونه به آنان لطف نموده و از آنان اظهار رضایت کند. "پس آن دو دانستند که رسول الله صلی الله علیه وسلم از ایشان خشمگین نیست" زیرا آنها بخاطر حسن نیت خویش در گفتن آن عبارات، معذور بودند. یا اینکه خشم رسول الله صلی الله علیه وسلم استمرار نداشته و برطرف شد. و این از مکارم اخلاق رسول الله صلی الله علیه وسلم و لطف و احسان ایشان به اصحابش بود.
