Hadeeth Cards
Da'wa cards that highlight great meanings from the noble prophetic hadiths in a simple style and attractive display that helps the Muslim to have a deeper understanding of his religion in an easy way
All
از محمد بن عباد بن جعفر روایت است که می گوید: از جابر بن عبدالله رضی الله عنهما پرسیدم: آیا رسول الله صلی الله علیه وسلم از روزه گرفتن روز جمعه نهی کرده است؟ وی گفت: بله؛ و در روایتی آمده که گفت: بله، سوگند به پروردگار کعبه.
به روایت نسائی - متفق علیه
از آنجایی که روز جمعه عید مسلمانان می باشد، شارع از اختصاص دادن این روز به روزه یا نماز نهی کرده است مگر اینکه روز قبل یا بعد از آن به همراه جمعه روزه گرفته شود؛ تا اینکه مردم گمان نکنند اختصاص دادن عبادتی به روز جمعه امری واجب می باشد.
از عایشه رضی الله عنها روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «مَنْ مَاتَ وَعَلَيْهِ صِيَامٌ صَامَ عَنْهُ وَلِيُّهُ»: «هركس بميرد و روزه ای بر عهده اش باقیمانده باشد، ولی اش به نیابت از او روزه بگيرد».
متفق علیه
عایشه رضی الله عنها خبر می دهد که رسول الله صلی الله علیه وسلم ولی و سرپرست کسی که فوت نموده و روزه ی فرضی از بابت نذر یا کفاره یا قضای رمضان بر عهده اش بوده، دستور می دهد به نیابت از وی روزه بگیرد؛ چون دِینی بر گردن او می باشد و نزدیک ترین فرد به میت، سزاوارترین افراد به نیابت از وی در قضا آوردن روزه هایش می باشد؛ و این کار وی نیکی و صله ی رحم در حق میت است؛ اما این امر رسول الله صلی الله علیه وسلم استحبابی بوده و امری واجب نمی باشد.
از ابن عباس رضی الله عنهما روايت است كه: مردی نزد رسول الله صلى الله عليه وسلم آمد و گفت: ای رسول خدا، مادرم درحالی فوت نمود که روزه ی يك ماه را بر عهده داشت. آيا می توانم به نيابت از او روزه بگيرم؟ رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمود: «لَوْ كَانَ عَلَى أُمِّكَ دَيْنٌ أَكُنْتَ قَاضِيَهُ عَنْهَا»: «اگر مادرت بدهی داشت، آیا بدهی اش را از طرف او پرداخت می کردی؟» وی گفت: بله؛ آنگاه رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود: «فَدَيْنُ اللهِ أَحَقُّ أن يُقْضَى»: «بدهی که به الله دارد، سزاوارتر است كه ادا شود». و در روایتی آمده است: زنی نزد رسول الله صلی الله علیه وسلم آمد و گفت: ای رسول خدا، مادرم درحالی فوت نمود که روزه ی نذری بر عهده داشت، آیا می توانم از طرف او روزه بگیرم؟ رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود: «أَرَأَيْتِ لَوْ كَانَ عَلَى أُمِّكِ دَيْنٌ فَقَضَيْتِيهِ، أَكَانَ ذَلِكَ يُؤَدِّي عَنْهَا؟»: «اگر مادرت به کسی بدهی داشته باشد و تو از طرف او بدهی اش را پرداخت کنی، آیا از جانب او پرداخت می شود؟» وی گفت: بله؛ آنگاه رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود: «فَصُومِي عَنْ أُمِّكِ»: «پس به نیابت از مادرت روزه بگیر».
متفق علیه
این حدیث به دو صورت روایت شده است که سیاق آن نشان می دهد دو واقعه بوده است. در روایت اول آمده که مردی نزد رسول الله صلی الله علیه وسلم آمده و از مرگ مادرش به ایشان خبر می دهد و اینکه روزه ی یک ماه بر عهده داشته است و آیا می تواند به نیابت از او روزه بگیرد؟ و در روایت دوم آمده که زنی نزد رسول الله صلی الله علیه وسلم می آید و به ایشان از مرگ مادرش خبر می دهد و اینکه روزه ی نذری داشته و قبل از ادای آن از دنیا رفته است، آیا می تواند به نیابت از او روزه بگیرد؟ رسول الله صلی الله علیه وسلم به هر دوی آنها فتوا می دهد که می توانند به نیابت از مادران شان روزه بگیرند؛ سپس برای آنها مثالی می زند و مساله ی مذکور را توضیح می دهد تا آن را بهتر درک کنند؛ اینکه اگر مادرشان بدهی به کسی داشته باشد و آنها این بدهی را به نیابت از او پرداخت کنند، مادرشان بی حساب می شود یا نه؟ و آنها گفتند: بله؛ بنابراین رسول الله صلی الله علیه وسلم به ایشان خبر می دهد که روزه هم بدهی مادران شان به الله متعال است؛ و چنانکه بدهی انسان به دیگری پرداخت می شود، بدهی او به الله متعال سزاوارتر به پرداخت می باشد.
از عبدالله بن عباس رضی الله عنهما روایت است که می گوید: از رسول الله صلی الله علیه وسلم شنیدم که در عرفات خطبه خواند و فرمود: «مَنْ لَمْ يَجِدِ النَّعْلَيْنِ فَلْيَلْبَسِ الخُفَّيْنِ، وَمَنْ لَمْ يَجِدْ إِزَارًا فَلْيَلْبَسْ سَرَاوِيلَ لِلْمُحْرِمِ» «هر محرمی که کفشی برای پوشیدن نیافت، موزه بپوشد و هر محرمی که ازاری برای پوشیدن نیافت، باید سراویل بپوشد».
به روایت بخاری
ابن عباس رضی الله عنهما خبر می دهد که رسول الله صلی الله علیه وسلم در روز عرفه در عرفات به ایراد خطبه پرداخت و در صورت عدم وجود کفش، پوشیدن موزه را برای آنها مباح شمرد و ذکری از قطع کردن مقداری از موزه که بالاتر از قوزک هست، به میان نیاورد و پوشیدن سراویل را برای کسی که ازاری نیابد، مباح شمرد و شکافتن آن را شرط نکرد و این تخفیفی از جانب شارع حکیم بود. ازار: پارچه و لباسی که با آن از ناف به پایین پوشیده می شد. سراویل: آنچه در قسمت پایین بدن پوشیده می شود و هر پا به صورت جدا از دیگری پوشیده می شود. شلوار.
از ابو هريره رضی الله عنه روايت است كه رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمودند: «الْعَجْمَاءُ جُبَارٌ، وَالْبِئْرُ جُبَارٌ، وَالْمَعْدِنُ جُبَارٌ، وَفِي الرِّكَازِ الْخُمُسُ»: «آنچه حيوانی تلف كند، صاحب حیوان ضامن آن نیست. و کارگر چاه که در آن بیفتد و جان خود را از دست بدهد، کسی در قبال آن ضامن نیست و کسی که در معدن کار می کند و جان خود را در آن از دست می دهد، کسی ضامن آن نیست. و در گنج هایی که پیدا می شود، خمس وجود دارد».
به روایت بخاری
ابوهریره رضی الله عنه از رسول الله صلی الله علیه وسلم در مورد حکم ضمانت در برابر چیزی که در اثر عمل حیوانی یا افتادن در چاه یا در معدن، تلف یا ناقص شده خبر می دهد؛ چنانکه رسول الله صلی الله علیه وسلم بیان می دارد چیزی که در اثر عمل حیوانی تلف یا ناقص گردد، هیچکس ضامن آن نیست. همچنین آنچه به سبب افتادن در چاه تلف یا ناقص شود، مانند سقوط کسی در چاه و جان دادن وی، هیچکس در برابر آن ضامن نیست. و همچنین در مورد معدن؛ چون حیوان و چاه و معدن را نمی توان ضامن این موارد دانست، چنانکه صاحب این موارد در صورت عدم تعدی و تجاوز یا کوتاهی، ضامن نیست. سپس ذکر می کند که هرکس گنجی به مقدار کم یا زیاد پیدا کرد، باید خمس آن را پرداخت کند چون بدون هیچ رنج و سختی آن را به دست آورده و باقیمانده از آنِ او می باشد.
از عبدالله بن عباس رضی الله عنهما روایت است که می گوید: رسول الله صلى الله عليه وسلم و اصحابش صبح روز چهارم ذی الحجه وارد مکه شدند؛ آنگاه رسول الله صلى الله عليه وسلم به اصحابش فرمود تا حج شان را به عمره تبديل کنند؛ اصحاب گفتند: ای رسول خدا، تحلل جزئی یا کلی؟ رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمودند: «الحِلُّ كُلُّهُ»: «تحلل کامل و کلی».
متفق علیه
ابن عباس رضی الله عنهما خبر می دهد که رسول الله صلی الله علیه وسلم و اصحابش در حجة الوداع در صبح روز چهارم ذی الحجه به مکه وارد شدند؛ این درحالی بود که برخی از آنها برای حج احرام بسته بودند و برخی از آنها برای حج و عمره مقرون به هم احرام بسته بودند. بنابراین رسول الله صلی الله علیه وسلم به آنها دستور داد تا هریک از این دو گروه که هدی و قربانی با خود نیاورده است، از احرام حج بیرون آمده و برای عمره احرام ببندد؛ این مساله برای آنان گران تمام شد و اینکه به کلی از احرام خارج شوند، در نظر آنان بسیار سخت و دشوار می نمود که تحلل کامل صورت گیرد که جماع هم با آن مباح می شود؛ و به این ترتیب از حج محروم شوند؛ به همین دلیل از رسول الله صلی الله علیه وسلم سوال کرده و گفتند: ای رسول خدا، چگونه تحللی منظورتان است؟ و رسول الله صلی الله علیه وسلم می فرماید: تحلل کلی؛ اینکه به طور کامل از احرام بیرون بیایید؛ تا همه ی چیزهایی که با احرام بر شما حرام شده بود، حلال گردد. و صحابه نیز چنین عمل نمودند.
از عروة بن زبیر روایت است که می گوید: از اسامة بن زيد رضى الله عنه سوال شد - و من آنجا نشسته بودم - وقتی رسول الله صلى الله عليه وسلم از عرفات به سوی مزدلفه خارج می شد، چگونه حرکت می کرد؟ اسامه گفت: سرعت حرکتش متوسط بود و اگر جای خالی پيدا می کرد سرعت می گرفت.
متفق علیه
اسامة بن زید رضی الله عنهما در حرکت از عرفه به سوی مزدلفه، پشت سر رسول الله صلی الله علیه وسلم سوار بود. بنابراین اسامه داناترین مردم به کیفیت حرکت رسول الله صلی الله علیه وسلم بوده است؛ و چون از وی در این مورد سوال می شود، می گوید: رسول الله صلی الله علیه وسلم آرام و متوسط حرکت می کرد تا کسی اذیت نشود و مراعات حال دیگران را می کرد؛ اما زمانی که جایی خالی از مردم می یافت، اندکی بر سرعت خود می افزود؛ چون اذیت و آزاری برای کسی به همراه نداشت.
از عبدالله بن عمرو بن عاص رضی الله عنهما روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «إن أحَبُّ الصِّيَامِ إِلَى اللهِ صِيَامُ دَاوُدَ، وَأحَبُّ الصَّلاةِ إِلَى اللهِ صَلاةُ دَاوُدَ، كَانَ يَنَامُ نِصْفَ اللَّيلِ، وَيَقُومُ ثُلُثَهُ، وَيَنَامُ سُدُسَهُ، وَکَانَ يَصُومُ يَوماً وَيُفْطِرُ يَوْماً»: «بهترين روزه نزد الله روزه ی داوود عليه السلام و محبوب ترين نماز نزد الله، نماز داوود است؛ وی نيمی از شب می خوابيد و يک سوم آن را برای عبادت برمی خاست و يک ششم ديگر را می خوابيد و يک روز در ميان روزه می گرفت».
متفق علیه
در این حدیث عبدالله بن عمرو رضی الله عنهما از رسول الله صلی الله علیه وسلم خبر می دهد که محبوب ترین روزه و نماز نزد الله متعال، نماز و روزه ی داود علیه السلام می باشد؛ وی یک روز در میان روزه می گرفت چون هم عبادت بود و هم با آرامش و آسایش جسم همراه بود؛ و نیمی از شب را می خوابید تا با نشاط و سبک برای عبادت برخیزد؛ و یک سوم شب را نماز می خواند و یک ششم آخر را می خوابید تا برای عبادت ابتدای روز با نشاط باشد؛ و این کیفیتی است که رسول الله صلی الله علیه وسلم به آن تشویق کرده است.
از عبدالله بن عمرو بن عاص رضی الله عنهما روایت است که می گوید: رسول الله صلى الله عليه وسلم اطلاع يافت که من گفته ام: به الله سوگند که همه ی روزها را روزه می گيرم و تمام شب ها، به نماز و عبادت می پردازم. پس رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمود: «أَنْتَ الَّذِي قلتَ ذلك؟»: «تو چنين گفته ای؟» به ایشان گفتم: پدر و مادرم به فدايت؛ بله، چنين گفته ام. فرمود: «فَإِنَّكَ لا تَسْتَطِيعُ ذلِك، فَصُمْ وأَفْطر، وَقُمْ وَنَمْ، الشَّهْرِ ثَلاثَةَ أَيَّامٍ، فَإِنَّ الْحسنَةَ بعَشْرِ أَمْثَالهَا، وذلكَ مثْلُ صِيامٍ الدَّهْرِ»: «تو توانش را نداری؛ هم روزه بگير و هم نگیر، بخشی از شب بخواب و پاسی از شب برخيز (و عبادت کن) و هر ماه، سه روز روزه بگير که پاداش کار نيک، ده برابر است و اين سه روز در ماه، مانند تمام عمر است». گفتم: توانايی ام بيش از اين است. فرمود: «فَصُمْ يَوْماً وَأَفْطرْ يَوْمَيْن»: «يک روز روزه بگير و دو روز روزه نگیر». گفتم: طاقت و توان من بيش از اين است. فرمود: «فَصُم يَوْماً وَأَفْطرْ يوْما، فَذلكَ صِيَام دَاود وَهُو أفضَلُ الصِّيَامِ»: «يک روز در ميان روزه بگير که اين روزه ی داوود صلى الله عليه وسلم و برترين روزه است». گفتم: بيش از اين توانايی دارم. فرمود: «لا أَفْضَلَ منْ ذلك»: «روزه ای بهتر از اين وجود ندارد». و در روایتی آمده است: «لا صَوْمَ فَوْقَ صَوْمِ أَخِي دَاوُد عليه السلام ـ شَطْرَ الدَّهْرِ ـ فصُمْ يَوْماً وَأَفْطِرْ يَوْماً»: «روزه ای بهتر و برتر از روزه ی برادرم داود علیه السلام نیست، نیمی از عمرش را روزه گرفت؛ پس یک روز در میان روزه بگیر».
متفق علیه
رسول الله صلی الله علیه وسلم اطلاع می یابد که عبدالله بن عمرو رضی الله عنهما سوگند یاد کرده همیشه روزه باشد و هیچ روزی از عمرش را بدون روزه سپری نکند؛ و همه ی شب های عمرش را به نماز و قیام بگذراند؛ بنابراین از وی سوال می کند: آیا تو چنین گفتی؟ و او پاسخ می دهد: بله؛ لذا می فرماید: «این کار برای تو دشوار است و توان آن را نداری». و در ادامه به وی توصیه می کند تا بین عبادت و آسایش تن جمع نموده و هر دو را در نظر بگیرد و گاهی روزه بگیرد و گاهی نه؛ و نماز شب بخواند و بخوابد؛ و به روزه گرفتن سه روز از هر ماه کفایت کند تا پاداش روزه گرفتن تمام عمر را به دست آورد. اما عبدالله بن عمرو به ایشان خبر می دهد که توانش بیش از این است؛ و همواره از ایشان اجازه می خواهد تا روزهای بیشتری را روزه بگیرد تا به برترین روزه که روزه ی داود علیه السلام است، یعنی روزه گرفتن به صورت یک روز در میان توصیه می شود. و از اشتیاقی که در انجام خیر و خوبی دارد، حتی بیش از این هم را درخواست می کند که رسول الله صلی الله علیه وسلم می فرماید: «روزه ای برتر از این نیست».
