Hadeeth Cards
Da'wa cards that highlight great meanings from the noble prophetic hadiths in a simple style and attractive display that helps the Muslim to have a deeper understanding of his religion in an easy way
All
لە ئەبی موسای ئەشعەریەوە -ڕەزای خوای لێبێت- کە پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- دەفەرموێت: «پێداچوونەوەی ئەم قورئانە بکەن، سوێند بە ئەوەی کە نەفسی موحەمەدی بەدەستە خێرایی دەرچوونی قورئان (لە سینگ) خێراترە لە خۆ دەربازکردنی وشتر لەو پەتەى پێوەى بەستراوە».
(البخاري ومسلم) هاوڕان لەسەری
پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- فەرمانیکردووە بەپێداچوونەوەى قورئان وخوێندنی بەبەردەوامی بۆئەوەى مسوڵمان ئەوەى لەبەریکردووە لەبیری نەچێت، و-صلى اللە علیە وسلم- جەختی لەسەر ئەمە کردەوە بەوەى قورئان دەرچوونی لە سینگ خێراترە لە خۆدەربازکردنی وشتر لەو پەتەى پێوەى بەستراوە لەنێوە ڕاستی قاچیدا، ئەگەر مرۆڤ بەردەوام پێداچوونەوە بۆ قورئان بکات ئەوا دەیگرێت و لەبیری ناچێت بەڵام ئەگەر پێداچوونەوە نەکات ئەوا دەڕوات و لەبیری دەچێت.
لە عوسمانەوە -ڕەزای خوای لێبێت- کە پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- دەفەرموێت: «خێرترینتان وباشترینتان ئەوانەن کە قورئان فێر دەبن وخەڵکی فێری قورئان دەکەن».
(البخاري) ڕیوایەتی كردووە
پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- باسی ئەوەمان بۆ دەکات کە باشترین مسوڵمان وبەرزترینیان لەپلەوپایەدا ئەوەیانە: کە قورئان فێر دەبێت ؛ لە خوێندنەوەى -تەرتیلی- وتەفسیری و لەبەرکردنی وتێگەیشتنی، وهەروەها ئەو زانستەى هەیەتی کردەوەى پێدەکات وفێری خەڵکی تری دەکات.
لە ئەبی هوڕەیڕەوە کە پێغەمبەری خودا -صلى اللە علیە وسلم- دەفەرموێت: «ماڵەکانتان مەکەن بە گۆڕستان، شەیتان ڕادەکات لەو ماڵەی کە (سورەتی البقرة)ی تێدا دەخوێندرێت».
(مسلم) ڕیوایەتی كردووە
پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- نەهی دەکاتەوە لەوەى ماڵ نوێژی تێدا نەکرێت هەتاوەکو وەکو گۆڕستانی لێدێت کە نوێژی تێدا ناکرێت. پاشان پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- باسی ئەوەمان بۆ دەکات کە شەیتان ڕادەکات لەو ماڵەى کە سورەتی -البقرة-ی تێدا دەخوێندرێت.
لە ئەبی مەسعودەوە -ڕەزای خوای لێبێت- کە پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- دەفەرموێت: «هەرکەسێک دوو ئایەتی کۆتایی سورەتی -البقرة- بخوێنێت لە شەودا ئەوا ئەو شەوە پارێزراوە وئەوکارە بەسە بۆی».
(البخاري ومسلم) هاوڕان لەسەری
پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- باسی ئەوەمان بۆ دەکات هەرکەسێک دوو ئایەتی کۆتایی سورەتی -البقرة- بخوێنێت ئەمە بەسە بۆئەوەى خواى گەورە بیپارێزێت لە هەموو شەڕ وناڕەحەتیەک، سەبارەت بەدەستەواژەى (یکفیه:بەسە بۆی) چەند ڕایەک هاتووە، ووتراوە: واتا شوێنی شەونوێژکردن دەگرێتەوە، ووتراوە: واتا شوێنی هەموو زیکرەکانى تر دەگرێتەوە، ووتراوە: واتا کەمترین بڕە بخوێندرێت لە قورئان لەکاتی شەونوێژدا، وڕای تر ووتراوە، لەوەیە هەموو ئەمانە ڕاست بێت چونکە دەستەواژەکە ئاماژەیان بۆ دەکات.
لە عبداللەی کوڕی مەسعودەوە -ڕەزای خوای لێبێت- دەڵێت: گوێم لە پێغەمبەری خودا بوو -صلى اللە علیە وسلم- کە دەیفەرموو: «ئەوەی پیتێک لە کتێبەکەی خوای گەورە (قورئان) بخوێنێت؛ ئەوا چاکەیەکی بۆ دەنووسرێت وچاکەیش بە دە ئەوەندەیە، ناڵێم (ألم) پیتێکە، بەڵکو: ئەلیف (أ) پیتێکە، و لام (ل) پیتێکە، و میم (م) پیتێکە»، [-واتا بە خوێندنی (ألم) سی چاکەی بۆ دەنووسرێت].
(الترمذي) ڕیوایەتی كردووە
پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- باسی ئەوەمان بۆ دەکات هەرمسوڵمانێک پیتێک لە قورئان بخوێنێت ئەوا چاکەیەکی بۆ دەنووسرێت، وپاداشتەکەى بۆ چەندەها جار دەکرێتەوە ؛ هەتاوەکو دە جار وزیاتریش. پاشان ئەمەى ڕوونکردەوە کاتێک فەرمووی: «ناڵێم (ألم) پیتێکە، بەڵکو: ئەلیف (أ) پیتێکە، و لام (ل) پیتێکە، و میم (م) پیتێکە»، واتا بە خوێندنی (ألم) سی چاکەی بۆ دەنووسرێت.
لە عائیشەوە -ڕەزاى خواى لێبێت- دەڵێت: «پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- لە هەموو کات وحاڵەتێکیدا یادی خوای گەورەی دەکرد».
(مسلم) ڕیوایەتی كردووە
دایکی ئیمانداران عائیشە -ڕەزاى خواى لێبێت- باسی ئەوەمان بۆ دەکات کە پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- زۆر بەپەرۆش بوو لەسەر یادی خواى گەورە، وئەو یادی الله ی دەکرد لە هەموو کات وشوێن وحاڵەتێکیدا.
لە سەعیدی کوڕی موسەیەبەوە لە باوکیەوە كە دەڵێت: كاتێك ئەبو تاڵیب لە سەرە مەرگدا بوو؛ پێغەمبەر -صلى الله علیه وسلم- هات بۆ لای، بینی ئەبو جەهل وعبداللە کوڕی ئەبی ئومەیە لە لای ئەون، پێغەمبەر -صلى الله علیه وسلم- فەرمووی: «ئەی مامە، بڵێ: (لا إله إلا اللە)، وشەیەکە کە لای خوای گەورە شاهێدیت بۆ دەدەم لە سەری»، ئەبو جەهل وعبداللە کوڕی ئەبی ئومەیە ووتیان: ئایا پەشیمان دەبیتەوە لە ئاينی عەبدولموتەڵیب؟ پێغەمبەر -صلى الله علیه وسلم- قسەکانی دووبارە کردەوە، وئەوانیش قسەکانیان دووبارە کردەوە، بۆیە دواین شت کە (ئەبو تاڵیب) ووتی: ئەو لە سەر ئاینی عەبدولموتەڵیبە، وڕەتی کردەوە کە بڵێت: لا إله إلا اللە، پێغەمبەر -صلى الله علیه وسلم- فەرمووی: «والله داوای لێخۆشبوونت (ئیستیغفارت) بۆ دەکەم؛ ئەگەر نەهیم لێ نەکرێت»، بۆیە خوای گەورە ئەم ئایەتەی دابەزاند: {مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ وَلَوْ كَانُوا أُولِي قربى...}، [التوبة: 113]واته: {ڕەوا وشیاو نیە بۆ پێغەمبەر وباوەڕداران کە داوای لێخۆشبوون بکەن بۆ ھاوبەشدانەران با خزمی نزیکیشیان بن...}. وخوای گەورە سەبارەت بە ئەبو تاڵیب ئەم ئایەتەی دابەزاند ؛ بە پێغەمبەری خودای فەرموو -صلی اللە علیە وسلم-: {إِنَّكَ لا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ}، [القصص: 56] واته: {بەڕاستی (ئەی پێغەمبەر -صلى الله علیه وسلم-) تۆ ناتوانیت ئەو کەسەی کە خۆشت دەوێت هیدایەتی بدەیت، بەڵام خودا ھەرکەسێکی بوێت ھیدایەتی دەدات وئەو (خودایە) زاناترە بە ئەوانەی هیدایەت وڕێنمونی وەرگرن}.
(البخاري ومسلم) هاوڕان لەسەری
پێغەمبەر -صلى الله علیه وسلم- چوو بۆ لای ئەبو تاڵیبی مامی كاتێك لە سەرەمەرگدا بوو؛ پێی فەرموو: ئەی مامە، بڵێ: (لا إله إلا اللە)، وشەیەکە کە لای خوای گەورە شاهێدیت بۆ دەدەم لە سەری، ئەبو جەهل وعبداللە کوڕی ئەبی ئومەیە پێیان ووت: ئەی ئەبو تاڵیب، واز دەهێنیت لە ئاینی باوكت عەبدولموتەڵیب؟! كە بت پەرستی بوو، بەردەوام قسەیان لەگەڵدا دەكرد هەتاوەكو كۆتا شت كە ووتی: ئەو لەسەر ئاینی عەبدولموتەڵیبە، ئاینی شیرك وپەرستنی بتەكان، پێغەمبەر -صلى الله علیه وسلم- فەرمووی: داوای لێخۆشبوونت (ئیستیغفارت) بۆ دەکەم؛ ئەگەر پەروەردگارم نەهیم لێنەكات، بۆیە خوای گەورە ئەم ئایەتەی دابەزاند: {مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ وَلَوْ كَانُوا أُولِي قربى...}، [التوبة: 113]واته: {ڕەوا وشیاو نیە بۆ پێغەمبەر وباوەڕداران کە داوای لێخۆشبوون بکەن بۆ ھاوبەشدانەران با خزمی نزیکیشیان بن...}. وخوای گەورە سەبارەت بە ئەبو تاڵیب ئەم ئایەتەی دابەزاند: {إِنَّكَ لا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ}، [القصص: 56] واته: {بەڕاستی (ئەی پێغەمبەر -صلى الله علیه وسلم-) تۆ ناتوانیت ئەو کەسەی کە خۆشت دەوێت هیدایەتی بدەیت، بەڵام خودا ھەرکەسێکی بوێت ھیدایەتی دەدات وئەو (خودایە) زاناترە بە ئەوانەی هیدایەت وڕێنمونی وەرگرن}. ئەو كەسەی خۆشت دەوێت ؛ ناتوانیت هیدایەتی بدەیت، بەڵكو ئەوەی لەسەر تۆیە ؛ بریتیە لە گەیاندنی پەیامەكە، وخوای گەورە بەویستی خۆی هەركەسێكی بوێت ؛ هیدایەتی دەدات.
لە ئەبی موسای ئەشعەریەوە -ڕەزای خوای لێبێت- کە پێغەمبەری خودا -صلى اللە علیە وسلم- دەفەرموێت: «نمونەی ئەو ئیماندارەی کە قورئان دەخوێنێت وەکو نمونەی (ترنج-جۆرێکی میوەیە-) وایە بۆن وتامی خۆشە، ونمونەی ئەو ئیماندارەی کە قورئان ناخوێنێت وەکو نمونەی خورما وایە بۆنی نییە بەڵام تامی خۆشە، نمونەی ئەو مونافیقەی (دوو ڕووەی) کە قورئان دەخوێنێت وەکو نمونەی ڕێحانە وایە بۆنی خۆشە بەڵام تامی تاڵە، ونمونەی ئەو مونافیقەی کە قورئان ناخوێنێت وەکو نمونەى گوژاڵک وایە بۆنی نییە وتامی تاڵە».
(البخاري ومسلم) هاوڕان لەسەری
پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- جۆرەكانی خەڵكی ڕوونكردەوە لەڕوانگەی خوێندنی قورئان وسوود لێوەرگرتنی: بەشی یەكەم: ئەو ئیماندارەی کە قورئان دەخوێنێت وسوودی لێوەردەگرێت، وەکو نمونەی (ترنج-جۆرێکە لە میوە-) وایە بۆن وتامی خۆشە وڕەنگی جوانە، وسوودی زۆرە، كردەوە دەكات بە ئەوەی دەیخوێنێت، وسوود دەگەیەنێت بە بەندەكانی الله. دووەم: ئەو ئیماندارەی کە قورئان ناخوێنێت، وەکو نمونەی خورما وایە بۆنی نییە بەڵام تامی خۆشە، دڵی ئیمانی تێدایە هەروەكو چۆن خورما شیرینی تێدایە لە تامەكەی وناوەكەی، ودەرنەكەوتنی بۆنی خۆش لێی كە خەڵكی بۆنی بكات؛ هۆكارەكەی ئەوەیە قورئان ناخوێنێت كە خەڵكی هێور وئاسوودە دەبن بە گوێ لێگرتنی. سێیەم: ئەو دووڕووەی قورئان دەخوێنێت، وەکو نمونەی ڕێحانە وایە، بۆنی خۆشە بەڵام تامی تاڵە، دڵی چاك نەكرد بە ئیمان، وكردەوەی نەكرد بە قورئان، لە پێش خەڵكی خۆی بە ئیماندار دەردەخات، بۆنی خۆشە بەهۆی خوێندنەوەی قورئان، بەڵام تامی تاڵە هاوشێوەی كوفرەكەی. چوارەم: ئەو دووڕووەی کە قورئان ناخوێنێت وەکو نمونەى گوژاڵک وایە، بۆنی نییە وتامی تاڵە، نەبوونی بۆن هۆكارەكەی نەخوێندنی قورئانە، وتاڵی تامەكەی هاوشێوەی تاڵی كافربوونیەتی، ناخی ئیمانی تێدا نییە، ولە ئاشكرایشدا هیچ سوودێكی نییە، بەڵكو زیانبەخشە.
لە ئەبی دەرداوە -ڕەزای خوای لێبێت- کە پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- دەفەرموێت: «هەرکەسێک دە ئایەتی سەرەتای (سورەتی الکهف) لەبەر بكات؛ ئەوا پارێزراو دەبێت لە دەججال». ولە گێڕانەوەیەکدا: « -دە ئایەت- لە کۆتایی (سورەتی الکهف)».
(مسلم) ڕیوایەتی كردووە
پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- پێمان ڕادەگەیەنێت كە هەركەسێك دە ئایەت لە سەرەتای سورەتی -الكهف- لەبەر بكات ئەوا دەپارێزرێت لە فیتنە وتاقیكردنەوەی مەسیحی دەجال؛ كە لە كۆتایی دونیادا دەردەچێت وبانگەشەی خودایەتی دەكات، وفیتنە وتاقیكردنەوەی دەجال گەورەترین فیتنەیە لەسەر زەویدا لەو كاتەوەی خودا ئادەمی خوڵقاندووە هەتاوەكو بەرپابوونی قیامەت؛ چونكە خوای گەورە -عز وجل- هەندێك توانای سەر سوڕهێنەری پێداوە كە دەبێتە هۆی فیتنە بۆ ئەو كەسەی شوێنی دەكەوێت، لەبەركردنی ئەم ئایەتانە دەبێتە هۆی پاراستن چونكە سەرەتای سورەتی -الكهف- چەندەها باس وبەڵگەی سەرسوڕهێنەری تێدایە كە گەورەترن لەو شتانەی كە دەجال بەهۆیانەوە خەڵكی تووشی فیتنە دەكات، بۆیە هەركەسێك تێڕامان بكات بۆ ئەو ئایەتانە؛ ئەوا تووشی فیتنە نابێت بەهۆی دەجالەوە. ولە گێڕانەوەیەكی تردا هاتووە: ئەوەی دە ئایەت (لەبەر بكات) لە كۆتایی سورەتەكە، (لەو ئایەتەوە) كە خوای گەورە دەفەرموێت: ﴿أفحسب الذين كفروا أن يتخذوا...﴾.
